نقش فعالیت های فوق برنامه و مهارت آموزی در کاهش استرس تحصیلی و افزایش شادکامی دانش آموزان(مطالعه موردی: شهر تبریز)

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فعالیت های فوق برنامه و مهارت آموزی در کاهش استرس تحصیلی و افزایش شادکامی دانش آموزان شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تبریز تشکیل می دادند که با استفاده از جدول مورگان و به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد استرس تحصیلی، شادکامی آکسفورد و یک پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش میزان مشارکت در فعالیت های فوق برنامه و مهارت آموزی استفاده شد. روایی پرسشنامه ها به صورت محتوایی و صوری مورد تایید متخصصان قرار گرفت و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب برای پرسشنامه استرس ۸۸/۰، شادکامی ۹۱/۰ و فعالیت های فوق برنامه ۸۵/۰ محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی (آزمون های تی تک نمونه ای، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۶ انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که بین شرکت در فعالیت های فوق برنامه و مهارت آموزی با کاهش استرس تحصیلی دانش آموزان رابطه منفی و معناداری وجود دارد و همچنین بین این فعالیت ها با افزایش شادکامی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری مشاهده گردید. نتایج تحلیل رگرسیون نیز آشکار ساخت که فعالیت های فوق برنامه و مهارت آموزی توانایی پیش بینی تغییرات استرس تحصیلی و شادکامی را در دانش آموزان دارند. در پایان، نتیجه گیری شد که توجه به برنامه های مکمل و مهارت محور در کنار آموزش رسمی، می تواند به عنوان راهبردی موثر در جهت بهبود سلامت روان و افزایش نشاط و شادابی دانش آموزان در محیط های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد و از این رو، لزوم برنامه ریزی هدفمند برای غنی سازی اوقات فراغت دانش آموزان با چنین فعالیت هایی بیش از پیش احساس می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: فعالیت های فوق برنامه ، مهارت آموزی ، استرس تحصیلی ، شادکامی ، دانش آموزان