بررسی تاثیر آموزش خلاق محور بر کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان

استرس تحصیلی و کاهش اعتماد به نفس از جمله چالش های شایع در میان دانش آموزان هستند که می توانند تاثیرات منفی عمیقی بر عملکرد تحصیلی، سلامت روان و رشد شخصیتی آنان بر جای بگذارند. در این میان، رویکردهای آموزشی نوین مانند آموزش خلاق محور که بر پرورش قوه تخیل، تفکر واگرا، حل مسئله خلاق و ابراز وجود تاکید دارند، می توانند نقش مهمی در کاهش استرس و تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان ایفا کنند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش خلاق محور بر کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان انجام شده است. با استفاده از روش تحقیق کیفی-مروری و بهره گیری از مرور نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، یافته ها نشان می دهد که آموزش خلاق محور از طریق مکانیسم های متعددی به کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان کمک می کند. این مکانیسم ها عبارتند از: ایجاد فضای امن برای ابراز وجود (با پذیرش خطا به عنوان بخشی از فرآیند یادگیری و کاهش ترس از قضاوت)، افزایش خودکارآمدی و احساس شایستگی (از طریق خلق آثار و ایده های نو و دریافت بازخورد مثبت)، تقویت انگیزه درونی و لذت یادگیری (با تبدیل یادگیری به فرآیندی جذاب و لذت بخش)، ایجاد حس کنترل و عاملیت (از طریق مشارکت فعال در فرآیند یادگیری و انتخاب مسیرهای خلاقانه)، و تقویت مهارت های حل مسئله و مقابله با چالش ها (با پرورش تفکر واگرا و توانایی یافتن راه حل های متعدد). شواهد پژوهشی حاکی از آن است که دانش آموزانی که در معرض روش های تدریس خلاق محور (مانند پروژه های هنری، داستان گویی خلاق، نمایش خلاق، حل مسئله باز و بازی های فکری) قرار می گیرند، سطوح پایین تری از استرس و اضطراب و سطوح بالاتری از اعتماد به نفس، خودکارآمدی و عزت نفس را تجربه می کنند. نتیجه کلی حاکی از آن است که آموزش خلاق محور، نه یک برنامه جانبی و تزئینی، بلکه یک راهبرد اساسی و اثربخش برای ارتقای سلامت روان و توانمندسازی روان شناختی دانش آموزان است. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در روش های تدریس سنتی، گنجاندن فعالیت های خلاقانه در برنامه درسی، توانمندسازی معلمان در به کارگیری رویکردهای خلاق محور، و ایجاد فضای امن و حمایتگر در کلاس درس تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش خلاق محور ، استرس دانش آموزان ، اعتماد به نفس ، خلاقیت ، خودکارآمدی ، سلامت روان ، روش های تدریس نوین