نقش فضاهای سبز و محیط های طبیعی مدرسه در ارتقای کیفیت یادگیری و پیشگیری از فرسودگی تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فضاهای سبز و محیط های طبیعی مدرسه در ارتقای کیفیت یادگیری و کاهش فرسودگی تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. در شرایط کنونی که نظام های آموزشی با افزایش فشارهای تحصیلی، رقابت های آموزشی فزاینده و کاهش ارتباط دانش آموزان با طبیعت مواجه اند، توجه به عوامل محیطی موثر بر سلامت روان و تجربه یادگیری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این میان، محیط فیزیکی مدرسه و به ویژه فضاهای سبز، به عنوان یکی از مولفه های اثرگذار بر فرآیندهای شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مبانی نظری روان شناسی محیطی، نظریه بازسازی توجه و نظریه کاهش استرس، به بررسی رابطه میان ویژگی های محیط های طبیعی مدرسه و دو متغیر اساسی کیفیت یادگیری و فرسودگی تحصیلی می پردازد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی در مدارس شهری است که از طریق ابزارهای سنجش استاندارد، میزان ادراک آنان از فضاهای سبز مدرسه، سطح تمرکز، انگیزش تحصیلی و نشانه های فرسودگی تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که دسترسی مناسب و استفاده هدفمند از فضاهای سبز مدرسه با افزایش تمرکز، تقویت انگیزش درونی، بهبود تعاملات اجتماعی و کاهش استرس و خستگی عاطفی دانش آموزان رابطه معناداری دارد. این نتایج بیانگر آن است که محیط های طبیعی مدرسه می توانند به عنوان عاملی حمایتی و پیشگیرانه در برابر فشارهای تحصیلی عمل کرده و نقش موثری در بهبود کیفیت یادگیری ایفا کنند.در مجموع، نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و طراحان فضاهای آموزشی به نقش فضاهای سبز در طراحی و بهسازی محیط های یادگیری تاکید دارد. ایجاد محیط های آموزشی پویا، شاداب و مبتنی بر تعامل با طبیعت می تواند گامی موثر در جهت ارتقای سلامت روان دانش آموزان و افزایش کارآمدی نظام آموزشی باشد.

کلیدواژه ها:

فضاهای سبز مدرسه ، کیفیت یادگیری ، فرسودگی تحصیلی ، سلامت روان دانش آموزان ، محیط های طبیعی