مطالعه تطبیقی اثر گرما بر کیفیت تدریس معلمان در مدارس شهری و روستایی

هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه اثر گرمای محیط آموزشی بر کیفیت تدریس معلمان در مدارس شهری و روستایی ایران است. با توجه به شرایط اقلیمی متنوع کشور و افزایش میانگین دمای فصول گرم، ضرورت مطالعه پیامدهای اقلیمی بر عملکرد آموزشی بیش از پیش احساس می شود. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان دوره ابتدایی و متوسطه در مناطق جنوبی کشور بود که ۲۴۰ نفر از آنان با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد ارزیابی کیفیت تدریس و فرم سنجش آسایش حرارتی کلاس های درس بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی، تحلیل واریانس و رگرسیون چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که افزایش دمای محیط به طور معنی داری با کاهش مولفه های کیفیت تدریس، از جمله وضوح بیان، تعامل با دانش آموزان، خلاقیت در آموزش و مدیریت کلاس رابطه دارد. همچنین مشخص شد که اثر گرما در مدارس روستایی شدیدتر است؛ زیرا تهویه طبیعی ضعیف، نبود سامانه های سرمایشی و تراکم بالای دانش آموزان موجب تشدید فشار حرارتی می شود. در مدارس شهری، به دلیل وجود امکانات بهتر، شدت این اثر کمتر مشاهده شد. یافته ها همچنین بیانگر نقش تعدیل کننده تهویه و طراحی فضاهای آموزشی در کاهش اثرات منفی گرما بود. به طور کلی، نتایج پژوهش تاکید می کند که توجه به اقلیم در طراحی فضاهای آموزشی و بازنگری در تقویم تحصیلی مناطق گرم کشور، می تواند به بهبود کیفیت تدریس و ارتقای عدالت آموزشی منجر شود.

کلیدواژه ها:

گرما ، کیفیت تدریس ، مدارس شهری و روستایی ، اقلیم آموزشی ، عملکرد معلمان