تاثیر دمای بالای محیط آموزشی بر عملکرد شناختی دانش آموزان دوره ابتدایی

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر دمای بالای محیط آموزشی بر عملکرد شناختی دانش آموزان دوره ابتدایی بود. با توجه به اهمیت شرایط فیزیکی کلاس درس در فرایند یادگیری، این مطالعه به دنبال پاسخ به این پرسش بود که آیا افزایش دمای محیط آموزشی می تواند بر توانایی های شناختی همچون دقت، سرعت پردازش اطلاعات و حافظه کاری دانش آموزان تاثیر بگذارد یا خیر.پژوهش از نوع کاربردی و با روش شبه آزمایشی در طرح درون گروهی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه های سوم تا پنجم ابتدایی در مدارس دولتی مناطق گرمسیر بود. نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای انجام شد و ۹۰ دانش آموز (۴۵ دختر و ۴۵ پسر) در سه شرایط دمایی متفاوت (۲۴–۲۶، ۲۸–۳۰ و ۳۲–۳۵ درجه سانتی گراد) مورد آزمون قرار گرفتند. داده ها از طریق آزمون های استاندارد سرعت واکنش، دقت پاسخ دهی و حافظه کاری جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و رگرسیون چندمتغیره صورت گرفت.یافته ها نشان داد که دمای بالا به طور معناداری موجب کاهش سرعت واکنش، افت دقت در پاسخ دهی و کاهش نمره حافظه کاری دانش آموزان شد. بیشترین افت عملکرد در بازه دمایی ۳۲ تا ۳۵ درجه مشاهده گردید. همچنین، توانایی شناختی پایه نقش تعدیل کننده ای در این رابطه داشت؛ به گونه ای که دانش آموزان با توانایی شناختی بالاتر نسبت به گرما مقاومت بیشتری نشان دادند. جنسیت و پایه تحصیلی تاثیر معناداری در این زمینه نداشتند.نتایج نشان داد که گرمای محیط آموزشی، با افزایش فشار حرارتی و کاهش تمرکز، عملکرد شناختی دانش آموزان را تضعیف می کند. بر این اساس، کنترل دمای کلاس ها، بهبود تهویه، زمان بندی مناسب دروس و طراحی اقلیمی مدارس می تواند نقش موثری در ارتقای کیفیت یادگیری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

دمای محیط آموزشی ، عملکرد شناختی ، حافظه کاری ، دقت پاسخ دهی ، دانش آموزان ابتدایی