مدل سازی بهداشت روانی دانش آموزان با رویکرد مبتنی بر بازی

هدف پژوهش حاضر، بررسی و تبیین مدل مفهومی بهداشت روانی دانش آموزان با رویکرد مبتنی بر بازی از طریق مرور نظام مند مطالعات داخلی و خارجی بود. با توجه به افزایش چالش های روان شناختی در میان دانش آموزان و ضرورت بهره گیری از روش های نوآورانه، جذاب و متناسب با ویژگی های رشدی نسل جدید، رویکرد مبتنی بر بازی به عنوان یکی از راهبردهای نوین در حوزه آموزش و سلامت روان مورد توجه قرار گرفته است.این پژوهش از نوع مطالعه مروری نظام مند و به لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ (۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴) در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی بود. پس از جست وجوی نظام مند با استفاده از کلیدواژه های مرتبط، غربالگری مطالعات بر اساس معیارهای ورود و خروج انجام شد و مقالات منتخب مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفتند.یافته ها نشان داد که مداخلات مبتنی بر بازی، شامل بازی درمانی سنتی، بازی های جدی دیجیتال و فعالیت های گیمیفیکیشن آموزشی، تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب و افسردگی، ارتقای مهارت های اجتماعی، افزایش خودکارآمدی، بهبود تنظیم هیجان و تقویت تاب آوری دانش آموزان دارند. نتایج همچنین بیانگر آن بود که تاثیر بازی بر سلامت روان غالبا از طریق متغیرهای میانجی نظیر مهارت های اجتماعی، خودکارآمدی و تنظیم هیجان اعمال می شود. افزون بر این، کیفیت طراحی بازی، انطباق آن با نیازهای رشدی و هدایت آموزشی از عوامل تعیین کننده در اثربخشی این رویکرد محسوب می شوند.بر اساس تلفیق یافته ها، مدلی مفهومی پیشنهاد شد که در آن مشارکت در فعالیت های بازی محور به عنوان متغیر پیش بین، مهارت های اجتماعی، خودکارآمدی و تنظیم هیجان به عنوان متغیرهای میانجی و سلامت روان به عنوان متغیر پیامد در نظر گرفته شده است.در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که رویکرد مبتنی بر بازی می تواند به عنوان راهبردی پیشگیرانه و ارتقایی در محیط مدرسه به کار گرفته شود و زمینه را برای شکل گیری مدارس سلامت محور فراهم آورد. پیشنهاد می شود پژوهش های تجربی آینده با بهره گیری از مدل یابی معادلات ساختاری، الگوی پیشنهادی را در بافت های فرهنگی مختلف مورد آزمون قرار دهند.

کلیدواژه ها:

بهداشت روانی ، دانش آموزان ، بازی درمانی ، بازی های جدی ، گیمیفیکیشن ، مدل سازی