چالش های آموزش مهارت شنیداری عربی در مدارس غیرعربی زبان

زبان عربی به عنوان یکی از زبان های زنده و پرکاربرد جهان و همچنین زبان دین و فرهنگ اسلامی، جایگاه ویژه ای در نظام آموزشی کشورهای غیر عربی زبان، به ویژه ایران دارد. با وجود اختصاص ساعات متمادی به آموزش این زبان در مدارس، خروجی نظام آموزشی در زمینه مهارت های ارتباطی، به خصوص «مهارت شنیداری» (استماع)، با نقطه مطلوب فاصله فراوانی دارد. مقاله حاضر با هدف بررسی و تحلیل چالش های آموزش مهارت شنیداری زبان عربی در مدارس غیر عربی زبان تدوین شده است. روش پژوهش در این مطالعه، کیفی و از نوع مروری-کتابخانه ای است که با بررسی اسناد، مقالات پژوهشی و کتب معتبر داخلی و خارجی انجام پذیرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که چالش های موجود را می توان در چهار مقوله اصلی طبقه بندی کرد: ۱) چالش های زبان شناختی (مانند پدیده دوگانه زبانی یا دایگلوسیا در عربی، پیچیدگی های آوایی و سرعت بیان)، ۲) چالش های مرتبط با زبان آموز (اضطراب شنیداری، فقدان انگیزه و ضعف در حافظه فعال)، ۳) چالش های مرتبط با معلم (تسلط ناکافی بر روش های نوین آموزش شنیداری و استفاده افراطی از زبان مادری در کلاس)، و ۴) چالش های ساختاری و محتوایی (فقدان مواد شنیداری اصیل، رویکرد متن محور و دستورمحور کتاب های درسی و کمبود امکانات آزمایشگاهی). در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه پیشنهادات کاربردی و مبسوط در سه سطح سیاست گذاری، تدوین محتوا و روش های تدریس کلاسی، راهکارهایی را برای برون رفت از وضعیت فعلی و ارتقای سطح مهارت شنیداری دانش آموزان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مهارت شنیداری ، آموزش زبان عربی ، مدارس غیر عربی زبان ، آسیب شناسی آموزشی ، زبان دوم ، استراتژی های استماع