نقش نشانگان افسردگی پنهان در اثربخشی فرایند مشاوره تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش نشانگان افسردگی پنهان در میزان اثربخشی فرایند مشاوره تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. افسردگی پنهان، که با علائم غیرکلیشه ای و جسمانی یا رفتاری بروز می کند، اغلب در محیط های تحصیلی و مشاوره ای نادیده گرفته می شود، در حالی که می تواند به شدت بر عملکرد تحصیلی، انگیزه و پاسخ دهی دانش آموز به مداخلات مشاوره ای تاثیر بگذارد. این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی-توصیفی و کمی-همبستگی) و با استفاده از طرح پژوهشی مقطعی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران و مشاوران فعال در این مراکز بود. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه افسردگی پنهان (HDS)، مقیاس اثربخشی مشاوره تحصیلی (CES) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مشاوران بود. تحلیل داده های کمی با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس یک طرفه صورت گرفت. نتایج نشان داد که میان شدت نشانگان افسردگی پنهان و میزان اثربخشی مشاوره تحصیلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. به طور خاص، وجود علائم جسمانی و شناختی مرتبط با افسردگی پنهان، پیش بینی کننده قوی کاهش موفقیت در اهداف مشاوره ای تحصیلی بود. بحث و تفسیر نتایج بر ضرورت شناسایی زودهنگام این نوع افسردگی توسط مشاوران تحصیلی و لزوم ادغام رویکردهای روان درمانی حمایتی در فرایند مشاوره تاکید می کند. در نهایت، پژوهش حاضر پیشنهاداتی کاربردی برای تدوین پروتکل های مشاوره ای فراگیرتر ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

افسردگی پنهان ، مشاوره تحصیلی ، اثربخشی مشاوره ، دوره متوسطه ، عملکرد تحصیلی.