تاثیر گرافیک محیطی بر کیفیت فضایی و رفتار یادگیری در معماری مدارس

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر گرافیک محیطی بر کیفیت فضایی و رفتار یادگیری دانش آموزان در مدارس استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شده است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مقاطع متوسطه اول و دوم مدارس دولتی استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ می باشد که از این میان با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته شامل مولفه های گرافیک محیطی (رنگ، نشانه ها، تایپوگرافی)، کیفیت فضایی (خوانایی، جذابیت، تنوع) و رفتار یادگیری (انگیزش، مشارکت، تمرکز) بود که روایی آن توسط متخصصان تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ بالای ( \alpha > ۰.۸ ) محاسبه گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین گرافیک محیطی و کیفیت فضایی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد ( (r = ۰.۷۶, p < ۰.۰۱) ). همچنین گرافیک محیطی بر رفتار یادگیری دانش آموزان تاثیر مستقیم و مثبت داشته و قادر است ( ۵۸% ) از واریانس آن را تبیین کند ( (R^۲ = ۰.۵۸, p < ۰.۰۱) ). مولفه رنگ با ضریب استاندارد ( \beta = ۰.۴۲ ) بیشترین تاثیر را بر انگیزش یادگیری داشت. نتایج موید این است که طراحی آگاهانه گرافیک محیطی در مدارس، با ارتقای کیفیت ادراکی و عملکردی فضا، می تواند به عنوان یک ابزار غیرکلامی قدرتمند، رفتارهای یادگیری مثبت را در دانش آموزان تقویت نماید. بر این اساس، توجه به اصول طراحی گرافیک محیطی در پروژه های نوسازی و ساخت مدارس استان توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

گرافیک محیطی ، کیفیت فضایی ، رفتار یادگیری ، معماری مدارس ، رنگ ، کهگیلویه و بویراحمد.