واکاوی نظریه های جامعه پذیری و نقش مدرسه در انتقال ارزش های فرهنگی و اخلاقی به دانش آموزان نوجوان

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نظریه های جامعه پذیری و بررسی نقش مدرسه در انتقال ارزش های فرهنگی و اخلاقی به دانش آموزان نوجوان انجام شده است. جامعه پذیری به عنوان فرایندی که طی آن افراد، ارزش ها، باورها، هنجارها و نقش های اجتماعی مورد قبول جامعه را می آموزند، یکی از مهمترین مفاهیم در علوم اجتماعی و تربیتی محسوب می شود. مرور منابع علمی معتبر نشان می دهد که نظریه های مختلف جامعه پذیری از جمله نظریه کارکردگرایی، نظریه تعامل نمادین، نظریه یادگیری اجتماعی و نظریه بازتولید فرهنگی، هر یک از زاویه ای به تبیین این فرایند پیچیده پرداخته و نقش نهادهای مختلف از جمله مدرسه را در آن برجسته ساخته اند. یافته های پژوهش های پیشین حاکی از آن است که مدرسه به عنوان یکی از مهمترین نهادهای جامعه پذیرکننده پس از خانواده، نقش تعیین کننده ای در انتقال ارزش های فرهنگی و اخلاقی به نوجوانان دارد.در ادامه مقاله، نقش مدرسه در انتقال ارزش های فرهنگی و اخلاقی به دانش آموزان نوجوان از ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که مدرسه از طریق برنامه درسی رسمی، برنامه درسی پنهان، تعامل با همسالان، الگوسازی توسط معلمان، و مشارکت در فعالیت های فوق برنامه، می تواند ارزش های مورد نظر جامعه را به نسل جدید منتقل کند. همچنین ویژگی های دوره نوجوانی از جمله شکل گیری هویت، افزایش حساسیت به پذیرش اجتماعی، و توانایی تفکر انتزاعی، این دوره را به مرحله ای حساس برای درونی سازی ارزش ها تبدیل کرده است. درک صحیح این فرایندها می تواند به برنامه ریزان آموزشی در طراحی برنامه های موثر برای تربیت اخلاقی و فرهنگی دانش آموزان کمک کند.

کلیدواژه ها:

جامعه پذیری ، ارزش های فرهنگی ، ارزش های اخلاقی ، مدرسه ، نوجوانان ، انتقال ارزش ها