واکاوی نقش میانجی گری تاب آوری تحصیلی در رابطه بین سبک های دلبستگی و انگیزه پیشرفت در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش میانجی گری تاب آوری تحصیلی در رابطه بین سبک های دلبستگی (ایمن، اضطرابی-مشغول، اجتنابی-رها شده) و انگیزه پیشرفت در دانش آموزان دوره دوم انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) بهره برد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان سال های دهم تا دوازدهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که حجم نمونه به روش نمونه گیری در دسترس و طبقه بندی شده، متشکل از ۶۵۰ نفر تعیین گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه سبک های دلبستگی بزرگسال (Hazan & Shaver، ۱۹۸۷ بازنگری شده)، مقیاس تاب آوری تحصیلی (آقایف و همکاران، ۱۳۹۸) و مقیاس انگیزه های تحصیلی (ورن وری و همکاران، ۱۹۹۰) بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS صورت گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که سبک های دلبستگی ناایمن (اضطرابی و اجتنابی) با کاهش معنادار انگیزه پیشرفت و تاب آوری تحصیلی رابطه دارند، در حالی که سبک دلبستگی ایمن رابطه مثبت و معناداری با هر دو متغیر مذکور برقرار می کند. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) تایید کردند که تاب آوری تحصیلی نقش میانجی جزئی را در رابطه بین سبک دلبستگی و انگیزه پیشرفت ایفا می کند. این یافته ها نشان می دهد که تاب آوری تحصیلی به عنوان یک سازه محافظتی و تسهیل کننده، می تواند تاثیرات منفی سبک های دلبستگی ناایمن بر توانایی دانش آموزان برای حفظ و تقویت انگیزه موفقیت را تعدیل کند. در پایان، راهکارهای آموزشی مبتنی بر تقویت تاب آوری تحصیلی و بهبود دلبستگی های ایمن برای ارتقای عملکرد تحصیلی ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، تاب آوری تحصیلی ، انگیزه پیشرفت ، دانش آموزان دوم ، نقش میانجی.