آموزش مسئولیت پذیری با روش کلاس خودگردان

مسئولیت پذیری به عنوان یکی از مهم ترین مهارت های زندگی و از اهداف غایی نظام های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در موفقیت فردی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. با وجود تاکید فراوان بر اهمیت این ویژگی، روش های سنتی آموزش عمدتا بر انتقال دانش متمرکز بوده و فرصت چندانی برای پرورش مسئولیت پذیری در دانش آموزان فراهم نمی آورند. در این میان، رویکرد «کلاس خودگردان» به عنوان یک الگوی نوین آموزشی، با واگذاری تدریجی مسئولیت ها به دانش آموزان و مشارکت آنان در تصمیم گیری های کلاسی، زمینه را برای پرورش این مهارت حیاتی فراهم می کند. این رویکرد که ریشه در نظریه های یادگیری خودتنظیم، انسان گرایی، و سازنده گرایی دارد، بر این باور استوار است که مسئولیت پذیری را نمی توان از طریق سخنرانی یا تذکر به دانش آموزان آموزش داد، بلکه باید در بستری از تجربه عملی و مشارکت واقعی، درونی و نهادینه شود.مرور منابع نشان می دهد که کلاس خودگردان، کلاسی است که در آن دانش آموزان در اداره امور جاری، تعیین قوانین، تصمیم گیری درباره فعالیت های یادگیری، و ارزیابی عملکرد خود و همکلاسی هایشان نقش فعال دارند. این مشارکت، که متناسب با سن و توانایی های دانش آموزان طراحی می شود، به تدریج حس تعلق، عاملیت، و مالکیت را در آنان تقویت کرده و آنان را از مصرف کنندگان منفعل آموزش به تولیدکنندگان فعال یادگیری تبدیل می کند. پژوهش های انجام شده حاکی از آن است که اجرای این رویکرد می تواند به افزایش مسئولیت پذیری، خودتنظیمی، انگیزش درونی، و مهارت های اجتماعی دانش آموزان منجر شود. این مقاله با رویکرد مروری و کتابخانه ای، به تحلیل مبانی نظری، اصول، مراحل اجرا، و چالش های روش کلاس خودگردان در آموزش مسئولیت پذیری می پردازد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری ، کلاس خودگردان ، آموزش