رابطه هوش هیجانی با رفتارهای اجتماعی و سازگاری مدرسه ای

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه هوش هیجانی با رفتارهای اجتماعی و سازگاری مدرسه ای در دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه دهم تا دوازدهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۰ نفر (۱۸۲ پسر و ۱۹۸ دختر) به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه هوش هیجانی شوت و همکاران (۱۹۹۸)، پرسشنامه رفتارهای اجتماعی راتر (۱۹۶۷) و پرسشنامه سازگاری مدرسه سینها و سینگ (۱۹۹۳) استفاده شد. پایایی ابزارها با استفاده از آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۶/۰، ۸۱/۰ و ۸۴/۰ به دست آمد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین هوش هیجانی و رفتارهای اجتماعی مثبت (۰۱/۰p<، ۴۵/۰r=) و سازگاری مدرسه ای (۰۱/۰p<، ۵۲/۰r=) رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین بین هوش هیجانی و رفتارهای اجتماعی منفی (۰۱/۰p<، ۳۸/۰- r=) رابطه منفی و معنادار یافت شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که هوش هیجانی ۲۸ درصد از واریانس رفتارهای اجتماعی و ۳۱ درصد از واریانس سازگاری مدرسه ای را تبیین می کند. مولفه تنظیم هیجانی قوی ترین پیش بین کننده رفتارهای اجتماعی (۲۵/۰=β) و سازگاری مدرسه ای (۲۹/۰=β) بود. بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که هوش هیجانی نقش مهمی در بهبود رفتارهای اجتماعی مثبت و افزایش سازگاری دانش آموزان با محیط مدرسه ایفا می کند. بنابراین، گنجاندن آموزش مهارت های هوش هیجانی در برنامه های درسی و مداخلات آموزشی می تواند به ارتقای سلامت روان و موفقیت تحصیلی دانش آموزان کمک کند.

کلیدواژه ها:

واژه های کلیدی: هوش هیجانی ، رفتارهای اجتماعی ، سازگاری مدرسه ای ، دانش آموزان ، تنظیم هیجانی