ارزیابی جامع ریسک آتش سوزی و انفجار در تاسیسات تصفیه فاضلاب شهری رویکردی مبتنی بر تحلیل خطر( HAZOP) و الزامات مهندسی آتش نشانی

این پژوهش با هدف تضمین ایمنی فرآیند در تصفیه خانه های فاضلاب که به دلیل فرآیندهای بیولوژیکی مانند هضم بی هوازی، در معرض خطرات بالای تولید گازهای قابل اشتعال (متان) و سمی (H۲ ) قرار دارند، انجام شده است . هدف اصلی، توسعه و به کارگیری یک پروتکل جامع ارزیابی ریسک مبتنی بر تکنیک HAZOP (تحلیل خطر و قابلیت بهره برداری) برای شناسایی دقیق سناریوهای خطر در واحدهای حساس مانند هاضم ها، مخازن بیوگاز، و بخش های پمپاژ لجن است. روش شناسی ترکیبی از تحلیل کیفی و نیمه کمی است. اجرای HAZOP شامل تعریف گره ها، تعیین پارامترهای حیاتی فرآیندی (جریان، دما، فشار و…)، استفاده از کلمات هدایت کننده برای توصیف انحرافات، و ثبت دلایل، پیامدها و تجهیزات ایمنی موجود است. پیامدهای احتمالی با مقیاس چهار سطحی (از ناچیز تا فاجعه بار) و احتمال وقوع با مقیاس پنج سطحی (از بسیار بالا تا بسیار کم) ارزیابی شده و ریسک نهایی از طریق ماتریس ریسک تعیین می گردد تا ریسک های غیرقابل قبول شناسایی و برای اقدام فوری مشخص شوند. در نهایت، این پژوهش بر ارائه راهکارهای مهندسی آتش نشانی پیشگیرانه و واکنشی متمرکز است، از جمله طبقه بندی مناطق خطر بر اساس استانداردهای بین المللی (مانند IEC ۶۰۰۷۹) و ارائه توصیه های فنی برای کاهش ریسک های شناسایی شده، با فرضیه اینکه این رویکرد ساختاریافته می تواند ریسک کلی آتش سوزی و انفجار را به میزان قابل توجهی (حداقل ۶۰ درصد) کاهش دهد.