تحلیل رخساره ها و بازسازی محیط رسوبی نهشته های کرتاسه بالایی در کوه چشمه مرتضی علی (شمال کرمان)

در این پژوهش، نهشته های کرتاسه بالایی در دو برش چینه شناسی کوه چشمه مرتضی علی واقع در شمال کرمان از دیدگاه رخساره ها و محیط رسوبی مورد مطالعه قرار گرفته است. برش شماره ۱ با ضخامت ۱۰۵ متر و برش شماره ۲ با ضخامت ۸۰ متر، هر دو با ناپیوستگی فرسایشی بر روی نهشته های ژوراسیک میانی و بالایی سازند بیدو قرار داشته و مرز بالایی آن ها توسط آهک های هیپوریت دار ریفی پوشیده می شود. مطالعه ۶۵ نمونه سنگی جمع آوری شده از این دو برش منجر به شناسایی ۲۰ جنس و ۱۰ گونه روزن دار در برش شماره ۱ و ۲۱ جنس و ۸ گونه روزن دار در برش شماره ۲ گردید. همچنین خرده های جلبک به همراه دو جنس جلبک سبز سیموپولیا و جلبک قرمز لیتوتامنیوم در این برش ها مشاهده شد. بر اساس گسترش چینه شناختی و تغییرات مجموعه فسیلی، در برش شماره ۱ دو زیست زون تجمعی و در برش شماره ۲ چهار زیست زون تجمعی تشخیص داده شد که بر این اساس سن برش شماره ۱ سنومانین و سن برش شماره ۲ سنومانین بالایی تا سانتونین تعیین گردید. مطالعات ریزرخساره ای منجر به شناسایی ۶ ریزرخساره کربناته در برش شماره ۱ و ۵ ریزرخساره کربناته در برش شماره ۲ شد. ریزرخساره های شناسایی شده شامل پکستون-گرینستون بیوکلاستی پلوئیددار، پکستون بیوکلاستی پلوئیدی دولومیت دار، باندستون رودیستی، فلوتستون رودیستی بیوکلاست دار، وکستون بیوکلاستی و فریمستون مرجانی می باشند. بر اساس ویژگی های ریزرخساره ها و مجموعه فسیلی همراه، محیط رسوبی برش شماره ۱ محیط لاگونی شلف های حاشیه دار و سد ریفی و برای برش شماره ۲ محیط لاگون، سد ارگانیکی و بخش های کم عمق دریای باز تعیین گردید. مدل رسوبی منطقه شامل چهار بخش اصلی رمپ داخلی (شامل محیط لاگون با سه زیربخش متفاوت از نظر انرژی)، محیط سد ریفی و محیط دریای باز می باشد. حضور هم زمان روزن داران کف زی متنوع با جلبک های سبز و قرمز و همچنین رودیست ها بیانگر یک محیط کربناته کم عمق با شرایط کم غذایی تا نسبتا غذایی و نور کافی برای رشد موجودات فتوسنتزکننده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که نهشته های کرتاسه بالایی در برش های کوه چشمه مرتضی علی در یک سکوی کربناته از نوع شلف حاشیه دار با گسترش ریف های رودیستی و مرجانی در طی سنومانین تا سانتونین نهشته شده اند.