بازطراحی انگیزش و کنش اجتماعی در کلاس های هوشمند: تحلیل تجربی نقش سامانه های هوش مصنوعی و ربات های آموزشی در پویایی یادگیری دانش آموزان

سازوکارهای انگیزشی دانش آموزان را دگرگون ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین اثرات تربیتی و اجتماعی فناوری های هوشمند بر انگیزش تحصیلی و کیفیت تعاملات اجتماعی دانش آموزان انجام شد. این مطالعه با رویکرد میدانی و طرح توصیفی–تحلیلی، بر روی نمونه ای ۱۲۰ نفری از دانش آموزان دوره متوسطه در مدارس مجهز به ربات های آموزشی اجرا گردید. داده ها از طریق مقیاس استاندارد انگیزه تحصیلی، چک لیست مشاهده تعاملات اجتماعی و ثبت شاخص های تعامل دیجیتال گردآوری و با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و t مستقل تحلیل شد.نتایج نشان داد که حضور ربات های آموزشی در کلاس درس، افزایش معناداری در انگیزش درونی، علاقه مندی به یادگیری مفهومی و احساس خودکارآمدی تحصیلی ایجاد کرده است. همچنین میزان مشارکت گروهی و همکاری اجتماعی در کلاس های هوشمند به طور چشمگیری بالاتر از کلاس های سنتی بود. تحلیل ها حاکی از وجود رابطه مثبت قوی بین شدت تعامل با ربات های آموزشی و سطح انگیزه تحصیلی (r=۰.۶۲, p<۰.۰۱) است، به گونه ای که دانش آموزان فعال در تعامل دیجیتال، عملکرد تحصیلی و مهارت های ارتباطی بالاتری نشان دادند.یافته ها همچنین بیانگر آن است که ربات های آموزشی صرفا ابزار انتقال محتوا نیستند، بلکه به عنوان عامل فرهنگی–تعاملی جدید، ساختار روابط کلاسی را بازتنظیم کرده و یادگیری را از حالت منفعل به تجربه ای مشارکتی و مسئله محور تبدیل می کنند. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد که تلفیق هوش مصنوعی با آموزش رسمی می تواند چارچوبی نوین برای تقویت انگیزش، تعامل اجتماعی و یادگیری فعال فراهم آورد. این نتایج بر ضرورت توسعه الگوهای آموزش ترکیبی، توانمندسازی معلمان در کاربست فناوری های هوشمند و بازاندیشی در طراحی محیط های یادگیری آینده تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ربات های آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، تعامل اجتماعی ، کلاس هوشمند ، یادگیری فعال