طراحی الگوی رهبری یادگیرنده در مدارس با تاکید بر توانمندسازی حرفه ای معلمان

تحولات پیچیده آموزشی و ضرورت پاسخ گویی به نیازهای متغیر یادگیرندگان، نقش رهبری مدرسه را از مدیریت اجرایی صرف به رهبری یادگیرنده و تحول آفرین تغییر داده است. در رویکرد رهبری یادگیرنده، مدیر مدرسه نه تنها هدایت کننده فرایندهای اداری، بلکه تسهیل گر یادگیری حرفه ای، توسعه دانش سازمانی و توانمندسازی معلمان است. با این حال، در بسیاری از مدارس، الگوهای رهبری همچنان بر کنترل، نظارت و اجرای دستورالعمل ها متمرکز است و کمتر به ایجاد فرهنگ یادگیری سازمانی توجه می شود. این وضعیت می تواند مانع رشد حرفه ای معلمان و کاهش انعطاف پذیری مدرسه در مواجهه با تغییرات شود.پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی رهبری یادگیرنده در مدارس و تبیین نقش آن در توانمندسازی حرفه ای معلمان انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) بود. در مرحله کیفی، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران موفق و متخصصان مدیریت آموزشی و تحلیل مضمون، ابعاد و مولفه های رهبری یادگیرنده استخراج شد. در مرحله کمی، مدل پیشنهادی از طریق تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت.یافته ها نشان داد که رهبری یادگیرنده شامل پنج بعد اصلی است: ۱) چشم انداز یادگیری محور، ۲) حمایت از یادگیری حرفه ای مستمر، ۳) تسهیل گفت وگوی تخصصی و یادگیری جمعی، ۴) الگوسازی یادگیری توسط مدیر، و ۵) توانمندسازی و تفویض اختیار. نتایج نشان داد که حمایت از یادگیری حرفه ای و تسهیل تعاملات تخصصی بیشترین تاثیر را بر ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان دارند.در مجموع، پژوهش حاضر تاکید می کند که رهبری یادگیرنده می تواند به عنوان راهبردی موثر برای توسعه سرمایه انسانی مدرسه و ارتقای کیفیت آموزشی مورد توجه قرار گیرد. الگوی پیشنهادی می تواند چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست گذاران آموزشی در جهت ایجاد مدارس یادگیرنده، منعطف و توانمند فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

رهبری یادگیرنده ، توانمندسازی حرفه ای ، توسعه معلمان ، مدرسه یادگیرنده ، مدیریت آموزشی ، یادگیری سازمانی ، تفویض اختیار