تبیین الگوی توسعه فرهنگ بازخورد حرفه ای در مدارس با رویکرد بهبود مستمر کیفیت آموزشی

بهبود مستمر کیفیت آموزشی در مدارس مستلزم شکل گیری سازوکارهای نظام مند برای بازاندیشی، ارزیابی و اصلاح عملکرد حرفه ای است. یکی از مولفه های کلیدی در این مسیر، «فرهنگ بازخورد حرفه ای» است که بر تعامل سازنده، گفت وگوی تخصصی و تبادل مستمر اطلاعات میان معلمان، مدیران و سایر ذی نفعان تاکید دارد. با این حال، در بسیاری از مدارس، بازخورد به صورت مقطعی، رسمی و گاه ارزیابانه ارائه می شود و کمتر به عنوان ابزاری برای یادگیری سازمانی و رشد حرفه ای مورد استفاده قرار می گیرد. فقدان فرهنگ بازخورد مستمر می تواند مانع از شناسایی نقاط ضعف، اشتراک تجربیات موفق و ارتقای کیفیت تدریس شود.پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی توسعه فرهنگ بازخورد حرفه ای در مدارس و بررسی نقش آن در بهبود مستمر کیفیت آموزشی انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) بود. در مرحله کیفی، از طریق مصاحبه های عمیق با مدیران و معلمان باتجربه و تحلیل مضمون، ابعاد و مولفه های فرهنگ بازخورد حرفه ای استخراج گردید. در مرحله کمی، مدل پیشنهادی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت.یافته ها نشان داد که فرهنگ بازخورد حرفه ای شامل پنج بعد اصلی است: ۱) ایمنی روان شناختی در ارائه و دریافت بازخورد، ۲) شفافیت معیارهای عملکرد، ۳) تعاملات همکارانه و یادگیری جمعی، ۴) مهارت های ارتباطی و گفت وگوی حرفه ای، و ۵) نظام پشتیبانی مدیریتی. نتایج حاکی از آن بود که ایمنی روان شناختی و تعاملات همکارانه بیشترین تاثیر را بر بهبود کیفیت تدریس و نوآوری آموزشی دارند.در مجموع، پژوهش حاضر تاکید می کند که توسعه فرهنگ بازخورد حرفه ای فراتر از ایجاد سازوکارهای ارزیابی رسمی است و نیازمند تحول در نگرش ها، مهارت های ارتباطی و ساختارهای حمایتی مدرسه می باشد. الگوی پیشنهادی می تواند چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست گذاران آموزشی در جهت نهادینه سازی بازخورد سازنده و ارتقای کیفیت آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ بازخورد حرفه ای ، بهبود مستمر ، کیفیت آموزشی ، یادگیری سازمانی ، ایمنی روان شناختی ، تعامل همکارانه ، مدیریت مدرسه