طراحی مدل حکمرانی داده محور در مدارس با تاکید بر بهبود تصمیم گیری آموزشی

در دهه های اخیر، گسترش سامانه های اطلاعاتی آموزشی و افزایش حجم داده های تولیدشده در مدارس، فرصت تازه ای برای بهبود کیفیت تصمیم گیری فراهم کرده است. با این حال، در بسیاری از مدارس، داده ها صرفا برای گزارش دهی اداری مورد استفاده قرار می گیرند و ظرفیت آن ها برای تحلیل آموزشی، پیش بینی چالش ها و طراحی مداخلات هدفمند کمتر به کار گرفته می شود. فقدان چارچوب منسجم برای حکمرانی داده محور موجب شده است که تصمیم گیری ها همچنان مبتنی بر تجربه فردی یا رویکردهای سنتی باقی بماند.پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل حکمرانی داده محور در مدارس و تبیین ابعاد آن در بهبود تصمیم گیری آموزشی انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) بود. در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه با خبرگان حوزه مدیریت آموزشی، فناوری اطلاعات و مدیران مدارس، مولفه های اصلی مدل استخراج گردید. در مرحله کمی، اعتبار ساختاری مدل از طریق تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفت. جامعه آماری شامل مدیران و معاونان مدارس و کارشناسان حوزه برنامه ریزی آموزشی بود.یافته ها نشان داد که مدل حکمرانی داده محور شامل پنج بعد اصلی است: ۱) زیرساخت فناورانه و یکپارچگی داده ها، ۲) سواد داده ای مدیران و معلمان، ۳) فرهنگ سازمانی مبتنی بر شواهد، ۴) سازوکارهای تحلیل و بازخورد داده، و ۵) چارچوب های اخلاقی و امنیت اطلاعات. نتایج نشان داد که فرهنگ سازمانی مبتنی بر شواهد و سواد داده ای بیشترین تاثیر را بر کیفیت تصمیم گیری آموزشی دارند. همچنین مشخص شد که وجود سازوکارهای تحلیل منظم داده ها با بهبود برنامه ریزی درسی، تخصیص منابع و مداخلات حمایتی رابطه معنادار دارد.در مجموع، پژوهش حاضر تاکید می کند که حکمرانی داده محور صرفا به معنای جمع آوری داده نیست، بلکه مستلزم ایجاد ساختارهای تحلیلی، ارتقای مهارت های حرفه ای و نهادینه سازی فرهنگ تصمیم گیری مبتنی بر شواهد در مدرسه است. مدل پیشنهادی می تواند چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست گذاران آموزشی در جهت ارتقای کارآمدی و پاسخگویی مدارس فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی داده محور ، تصمیم گیری آموزشی ، مدیریت مدرسه ، سواد داده ای ، فرهنگ مبتنی بر شواهد ، امنیت اطلاعات ، تحلیل داده های آموزشی