از آموزش تجویزی تا یادگیری هوشمند: بازاندیشی عاملیت یادگیرنده

تحولات شتابان فناوری های هوش مصنوعی، الگوهای سنتی و خطی آموزش را با چالش های اساسی مواجه ساخته و ضرورت بازاندیشی در مفاهیم بنیادینی چون عاملیت یادگیرنده، نقش معلم و ساختار تجربه یادگیری را برجسته کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی گذار از آموزش خطی و معلم محور به یادگیری شخصی سازی شده و هوشمند، به بررسی نقش هوش مصنوعی در تقویت عاملیت، خودتنظیمی و مشارکت فعال یادگیرندگان می پردازد. این مطالعه با رویکرد تحلیلی مفهومی و مبتنی بر ادبیات معاصر آموزش و فناوری نشان می دهد که هوش مصنوعی، در صورت کاربست آگاهانه و پداگوژیک، می تواند زمینه ساز شکل گیری مسیرهای یادگیری انعطاف پذیر، متناسب با نیازها، توانمندی ها و باورهای فردی دانش آموزان شود. یافته ها حاکی از آن است که یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی، نه تنها انتقال دانش را بهبود می بخشد، بلکه با تقویت احساس کنترل، خودکارآمدی و مسئولیت پذیری، عاملیت یادگیرنده را به عنوان عنصر مرکزی آموزش نوین بازتعریف می کند. بر این اساس، مقاله بر ضرورت گذار از نگاه فناورمحور به رویکرد یادگیرنده محور و بازطراحی نقش معلم به مثابه طراح و تسهیل گر تجربه های یادگیری معنادار تاکید می ورزد.واژگان کلیدی:هوش مصنوعی در آموزش، یادگیری شخصی سازی شده، عاملیت یادگیرنده (Student Agency)، پداگوژی هوشمند، تسهیل گری آموزشی، تحول دیجیتال در مدارس