ریشه یابی و درمان «مقاومت یادگیری» در کلاس عربی: راهبردهای روان شناختی برای تغییر نگرش دانش آموزان نسل زد

یادگیری زبان عربی در نظام آموزش و پرورش ایران همواره با چالش های نگرشی و شناختی متعددی از سوی دانش آموزان مواجه بوده است. در سال های اخیر و با ورود نسل زد (ZZZ) به مقطع متوسطه، این چالش به شکل پدیده ای تحت عنوان «مقاومت یادگیری» بروز یافته است. مقاومت یادگیری صرفا معادل تنبلی تحصیلی نیست، بلکه یک مکانیسم دفاعی روان شناختی در برابر روش های تدریس منسوخ، اضطراب زبان و عدم درک کاربردگرایی محتوا است. این مقاله با اتکا بر مبانی روان شناسی تربیتی و زبان شناسی شناختی، به واکاوی ریشه های عمیق این دافعه می پردازد. در این راستا، مختصات شناختی نسل زد مورد تحلیل قرار گرفته و نشان داده می شود که چگونه پارادایم های سنتی آموزش عربی (مبتنی بر حفظیات گرامری و روش ترجمه-قواعد) با ساختار ذهنی این نسل در تضاد است. در ادامه، ضمن بررسی سندرم اضطراب زبان خارجی، راهبردهای مداخله ای اثربخشی از جمله تغییر سبک رهبری معلم از اقتدارگرا به تسهیل گر، بهره گیری از رویکرد ارتباطی، بازی وارسازی محیط یادگیری و استفاده از هوش مصنوعی پیشنهاد می شود. هدف نهایی این پژوهش، ارائه یک نقشه راه عملیاتی برای دبیران عربی است تا بتوانند کلاس درس را از یک محیط تنش زا به اکوسیستمی پویا، تعاملی و مبتنی بر انگیزش درونی تبدیل کنند که در آن دانش آموزان زبان عربی را نه به عنوان یک مانع برای نمره، بلکه به عنوان ابزاری برای تفکر و ارتباط درک کنند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: مقاومت یادگیری ، آموزش زبان عربی ، دانش آموزان نسل زد (ZZZ) ، روان شناسی تربیتی ، اضطراب زبان خارجی ، تغییر نگرش ، انگیزش تحصیلی