مدرسه هوشمند یا دانش آموز هوشمند؟ واکاوی نقش فناوری در تحول یادگیری

تحولات سریع فناوری های دیجیتال، نظام های آموزشی جهان را با این پرسش اساسی مواجه ساخته است که آیا سرمایه گذاری و تمرکز اصلی باید بر توسعه زیرساخت های فنی «مدرسه هوشمند» باشد یا پرورش قابلیت های شناختی، فراشناختی و دیجیتالی «دانش آموز هوشمند»؟ این مقاله با رویکردی تحلیلی–انتقادی و با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، به واکاوی این دو پارادایم غالب و نقش فناوری در تحول یادگیری می پردازد. یافته ها نشان می دهند که اگرچه ایجاد مدارس هوشمند با تجهیزات پیشرفته لازمه ورود به عصر دیجیتال است، اما این امر به تنهایی تضمین کننده تحول در یادگیری نیست. پارادایم «دانش آموز هوشمند» بر توانمندسازی فراگیران در زمینه تفکر نقاد، خلاقیت، خودتنظیمی و سواد دیجیتال تاکید دارد تا آنان بتوانند در محیطی غنی از فناوری، یادگیرندگانی فعال و مادام العمر باشند. مقاله حاضر با تحلیل چارچوب های نظری، نقش فناوری های نوینی مانند هوش مصنوعی، یادگیری تطبیقی و واقعیت مجازی را بررسی کرده و پیامدهای تربیتی، روان شناختی و اجتماعی هر دو رویکرد را می سنجد. در نهایت، با اشاره به چالش هایی همچون شکاف دیجیتال، کاهش تعاملات انسانی و مسائل اخلاقی، نتیجه گرفته می شود که راهبرد بهینه، رویکردی تلفیقی و انسان محور است که در آن فناوری در خدمت تقویت عاملیت و هوشمندی دانش آموز قرار گیرد، نه جایگزین آن. ارائه پیشنهادهای کاربردی برای نظام آموزشی، معلمان و سیاست گذاران از دیگر دستاوردهای این پژوهش است.

کلیدواژه ها:

مدرسه هوشمند ، دانش آموز هوشمند ، فناوری آموزشی ، سواد دیجیتال ، یادگیری شخصی سازی شده ، هوش مصنوعی ، تحول یادگیری