هوش مصنوعی و عدالت آموزشی: بررسی امکان سنجی دسترسی عادلانه به فناوری های نوین در مناطق محروم

گسترش سریع فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی جهانی، فرصت های بی شماری برای بهبود کیفیت یادگیری ایجاد کرده است، اما همزمان نگرانی های جدی را درباره تعمیق شکاف دیجیتال و نابرابری آموزشی میان مناطق برخوردار و محروم برانگیخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان سنجی دسترسی عادلانه به ابزارهای هوش مصنوعی در مناطق محروم آموزشی و شناسایی موانع ساختاری و فرهنگی پیش روی این امر انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق بررسی اسناد بالادستی، پیمایش میدانی از معلمان و دانش آموزان مناطق کم برخوردار و مصاحبه با خبرگان فناوری آموزشی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک توانمندساز قوی برای جبران کمبود نیروی انسانی متخصص در مناطق محروم عمل کند، اما چالش های زیرساختی نظیر نقص در دسترسی به اینترنت پایدار، کمبود سخت افزارهای هوشمند و ضعف در سواد دیجیتال معلمان، موانع اصلی تحقق عدالت آموزشی هستند. همچنین نتایج حاکی از آن است که بدون مداخله سیاست گذاران و تخصیص بودجه های هدفمند برای بومی سازی پلتفرم های هوشمند با مصرف داده پایین، ادغام این فناوری ها منجر به تشدید نابرابری های موجود خواهد شد. در نهایت، این مطالعه راهکارهایی عملیاتی شامل توسعه زیرساخت های آفلاین هوشمند، برگزاری دوره های توانمندسازی معلمان بومی و طراحی محتوای آموزشی سبک را برای کاهش شکاف دیجیتال و تضمین عدالت آموزشی در عصر هوش مصنوعی پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، دسترسی عادلانه ، مناطق محروم ، شکاف دیجیتال ، فناوری آموزشی ، سواد دیجیتال