اقتدار معلم میان فهم و اطاعت: واکاوی پدیدارشناسانه تجربه زیسته کلاس درس

این مقاله به واکاوی عمیق و پدیدارشناسانه مفهوم «اقتدار معلم» در عرصه کلاس درس، با تمرکز بر تنش و تعامل میان «فهم» و «اطاعت» می پردازد. رویکرد انسان محور و کیفی پژوهش، بر تجربیات زیسته معلمان و دانش آموزان، ابعاد پیچیده و چندلایه ی اقتدار را آشکار می سازد. در جهانی که به سرعت در حال تغییر است و دانش آموزان با حجم وسیعی از اطلاعات و دیدگاه های گوناگون مواجه اند، فهم عمیق تر از ماهیت اقتدار معلم، ضرورتی انکارناپذیر است. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب های نظری پدیدارشناسی (هوسرل، ون مانن)، هرمنوتیک (گادامر)، نظریه کنش ارتباطی (هابرماس)، و دیدگاه های فلاسفه و نظریه پردازان تعلیم و تربیت (آرنت، شون، برونر، باقری، نقیب زاده)، به دنبال فهم زیست جهان کلاس درس و نقش متمایز اقتدار معلم در هدایت یادگیری و شکل دهی به شخصیت دانش آموزان است. از این منظر، اقتدار نه به عنوان ابزاری برای تحمیل صرف، بلکه به عنوان فرایندی پویا و تعاملی درک می شود که مستلزم درک متقابل، ایجاد فضایی امن برای پرسشگری، و همزمان، حفظ نظم و انسجام لازم برای فرایند یاددهی-یادگیری است. یافته های این پژوهش، مقوله ها و تم های کلیدی مرتبط با اقتدار نرم و سخت، چالش های پیش روی «فهم» و «اطاعت»، پدیده ی «سکوت» در کلاس، «ابهام» ناشی از تفاسیر متفاوت، و نسبت آن با «عدالت آموزشی» را مورد بررسی قرار می دهد. این مقاله با ارائه دلالت های مهم در سطح کلاس درس و سیاست گذاری آموزشی، راهکارهایی کاربردی و پیشنهادات پژوهشی جدیدی را برای ارتقاء کیفیت تجربه ی زیسته ی کلاس درس و بازتعریف جایگاه اقتدار معلم در نظام آموزشی ارائه می نماید.