مطالعه شیوه های پردازش عناصر داستانی در ساختار روایی غزلی قلندرانه از حافظ «با تاکید بر مولفه های مکتب مینی مالیسم»

این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی به ارائه جلوه های مینی مالیستی و الگوهای آن در غزلیات قلندرانه حافظ می پردازد. بدین معنی که در این پژوهش روش کتابخانه ای و توصیف، استنباط و تحلیل داده ها در شکل بندی و تکمیل کار نقش محوری داشته است. . بعد از رشد و تعالی داستان کوتاه کلاسیک جهان، اواخر دهه ی شصت میلادی (قرن بیستم)، سبک و شیوه مینی مالیسم از هنر وارد ادبیات شد و در داستان کوتاه تاثیر گذاشت. در ایران نیز با نگاهی به گزیده نویسی ادبیات کلاسیک، داستانک نویسی به سبک غربی از اواخر دهه سی شمسی آغازشد؛ هرچند بعد از گذشت چند دهه، تفاوت هایی در مضمون و تا حدودی ساختار و اجزا، بین داستانک ها و مینی مال – اعم از غربی و ایرانی- پدیدار شد. این نوع روایی ریشه در کمینه گرایی دارد که شامل حذف عناصر غیر ضروری داستان است و با تکیه بر دو عنصر سادگی و ایجاز پایه گذاری شده است. در این پژوهش ابتدا داستان مینی مالیستی و هر یک از عناصر آن به عنوان بخش تئوری ارائه شده و در ادامه، به واکاوی این مولفه ها در غزل – داستان های قلندرانه حافظ در سه حوزه روایی، لفظی و موضوعی پرداخته شده است. پس از خوانش کمینه گرایانه این غزلیات، مشخص شد که غزلیات مورد بحث، به جهت برخورداری از زمان، مکان، شخصیت های محدود، حجم بسیار کم، حجم بالای گفت وگوها، کاربرد کلمات و جملات کوتاه و سایر ویژگی های داستان مینی مال، در زمره ژانر داستانک جای می گیرند.

کلیدواژه ها:

غزلیات قلندرانه حافظ ، ساختار روایی ، مینی مالیسم ، عناصر داستانی.