تحلیل سفر کیخسرو در شاهنامه بر اساس کهن الگوی «سفر قهرمان» جوزف کمپبل

اسطوره در کنار حماسه یکی از اجزای اصلی شاهنامه است و جوزف کمپبل قهرمانان اسطوره ای را در پرتو روانشناسی مدرن بررسی می کند، مبنی بر اینکه همه افسانه ها و حماسه ها با روان انسان پیوند دارند و آن ها مظاهر فرهنگی نیاز جهانی برای توضیح واقعیت های اجتماعی، کیهانی و معنوی هستند. هدف این پژوهش این است که با بهره گیری از نظریه روان شناسی به تحلیل ویژگی های قهرمان و کهن الگوی سفر قهرمان از دیدگاه جوزف کمپبل پرداخته شود و از آن جا که شاهنامه فردوسی نشان دهنده اسطوره شناختی و بینش خردمندانه فردوسی است، این ویژگی قابلیت مناسبی به آن می دهد که از دیدگاه کمپبل که اصول اخلاقی جوامع را بر اساس اسطوره می داند، تحلیل شود. این پژوهش به روش(توصیفی _ تحلیلی) و استفاده از داده های کتابخانه ای تدوین یافته است. می توان مهم ترین نتیجه پژوهش حاضر را چنین برشمرد: الگوی سفر قهرمان جوزف کمپبل برای تحلیل سفر قهرمان در نبرد بزرگ کیخسرو منطبق است. اما برخی مراحل مانند رد دعوت، زن وسوسه گر، ملاقات با خدابانو، فرار جادویی در سفر قهرمان دیده نمی شود و مهمترین شاخصه این داستان، عدم وجود شخصیت زن در سفر قهرمان است. در این داستان کیخسرو داوطلبانه سفر را آغاز می کند.

کلیدواژه ها:

شاهنامه فردوسی ، کیخسرو ، سفر قهرمان ، کهن الگو ، جوزف کمپبل.