بررسی شیوه های نمادپردازی عطار در اسرارنامه

چکیده مقاله اسرارنامه عطار اسرارنامه، اگرچه در نهایت در شمار کتب تعلیمی صوفیان قرار می گیرد، کتاب اسرار و بیانگر نگاه شهودی عطار به هستی است زیرا او همه چیز را تجلی خدا بر هستی و نا گزیر اسرارآمیز می داند. بدیهی است وقتی دنیای محسوس سایه ای از عالم غیب دانسته شود و نمونه اعلای هرچه در این عالم وجود دارد، در جهانی نادیدنی موجود باشد، کشف این رابطه عین و ذهن، همه چیز را مرموز می کند و بیان آن جز از طریق رمز ممکن نیست. صوفی به دلیل همین طرز نگاه به زبانی خاص نیاز دارد. زبانی که بتواند ظرفیت مکتوم نشانه ها را آشکار سازد و دریافت های شهودی او را توضیح دهد. همین بهره گیری از زبان، بستر شکل گیری زبان نمادین صوفیان بوده است. اسرارنامه مجموعه هجده مقاله منظوم عطار برای توضیح اندیشه های عرفانی اوست. عطار برای تجسم بخشیدن به مفاهیم ذهنی خود از حکایت های تمثیلی متعددی که حاوی نمادهای بسیار است، استفاده کرده است. در مجموع می توان نمادهای این اثر را در سه دسته نمادهای تاویلی، نمادهای منفرد و نمادهای اساطیری تقسیم بندی کرد. در این مقاله از این سه به اختصار سخن گفته شده است. داده های این پژوهش کتابخانه ای است و با استفاده از روش کیفی توصیف شده است. هدف نگارندگان نشان دادن شیوه نمادپردازی عطار برای نمایش اندیشه های نهان گرایانه اش بوده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که عطار توانسته با تکیه بر تجربه صوفیان پیش از خود، درک خود از هستی اسرارآمیز را با زبان «اشارت» و از رهگذر نمادهایی که تنها ابزار بیان این دریافت ها است، گزارش کند. کلید واژه: عطار، اسرارنامه، عرفان، شهود، نماد و اسطوره

کلیدواژه ها:

عطار ، اسرارنامه ، عرفان ، شهود ، نماد و اسطوره