بررسی شگردهای قطعیت گریزی در رمان «ایالات نیست در جهان» جواد مجابی

قطعیت گریزی که از آن با عنوان های عدم قطعیت و عدم تعین هم نام برده اند، در ادبیات هم مانند فیزیک، فلسفه و علوم دیگر مورد توجه قرار گرفته است. دانشمندان رشته های ذکر شده، هر یک، درباره ی ابعاد مختلف قطعیت گریزی نوشته اند؛ تا این که در عصر معاصر و هم زمان با پیدایش پست مدرنیسم، توجه به این موضوع در ادبیات، به اوج خود رسید. از نظرگاه نظریه پردازان پست مدرن متن های ادبی معانی عینی و تفسیرهای درست و مشخصی ندارند. از همین رو، نویسندگان عصر معاصر در روایت، زمان، مکان و دیگر عناصر داستانی، نسبت به آثار مدرنیسم و پیشامدرنیسم، به قطعیت گریزی روی آوردند. نویسندگان رمان های فارسی هم، با خواندن نظریه های مختلف ادبی از جمله پست مدرنیسم، به نوشتن با شگردهای این مکتب و از جمله بهره گیری از اصل قطعیت گریزی پرداختند. این پژوهش بر آن است که رمان «ایالات نیست در جهان» جوچاد مجابی را از منظر اصل قطعیت گریزی بررسی نموده و از میان شگردهای مختلف به وجود آوردن قطعیت گریزی، تنها به قطعیت گریزی در ساختار زبانی و وجهیت بپردازد. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که جواد مجابی در رمان مذکور، با وارد کردن عنصر شک در زبان و وجهیت فعل جمله ها، از عنصر قطعیت گریزی بهره برده و این کاربرد را برای اثربخشی درون مایه ی رمان به خدمت گرفته است.

کلیدواژه ها:

قطعیت گریزی ، پست مدرنیسم ، جواد مجابی ، ایالات نیست در جهان