از مدیریت کلاس تا پرورش خلاقیت: بازتعریف نقش معلم ابتدایی در عصر هوش مصنوعی

هدف پژوهش حاضر واکاوی چگونگی گذار از مدیریت کلاس به پرورش خلاقیت و بازتعریف نقش معلم ابتدایی در عصر هوش مصنوعی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از معلمان ابتدایی شهر تهران که به روش هدفمند انتخاب شدند، گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل گردید. یافته ها در سه مضمون اصلی «درک معلمان از هوش مصنوعی و تاثیر آن بر نقش حرفه ای» (شامل آگاهی محدود اما نگرانی عمیق، دوگانگی تهدید و فرصت، و احساس بی پناهی)، «مدیریت کلاس در عصر دیجیتال؛ چالش ها و دگرگونی ها» (شامل افول انحصار اطلاعاتی معلم، رقابت با جذابیت های دیجیتال، و گذار از کنترل بیرونی به خودتنظیمی)، و «پرورش خلاقیت؛ رسالت تازه معلم در عصر هوش مصنوعی» (شامل خلاقیت به جای انباشت اطلاعات، ایجاد موقعیت های مسئله دار، تسهیل گری به جای انتقال دهندگی، و تلفیق هنر و تخیل با فناوری) طبقه بندی شد. نتایج نشان داد که هوش مصنوعی اگرچه چالش های عمیقی برای نقش سنتی معلم ایجاد کرده، اما فرصتی بی بدیل برای بازتعریف این نقش و تمرکز بر پرورش خلاقیت به عنوان رسالت اصیل انسانی فراهم آورده است. گذار از مدیریت کلاس به پرورش خلاقیت، نیازمند آماده سازی معلمان، بازنگری در برنامه های درسی و حمایت نظام آموزشی است.