واکاوی نقش معاونت اجرایی در تسهیل نیازهای بنیادین روان شناختی دانش آموزان و معلمان بر اساس نظریه خودتعیین گری

این پژوهش با هدف واکاوی نقش حیاتی معاونت اجرایی در نظام آموزشی، به ویژه در بستر فراهم سازی محیطی حامی نیازهای بنیادین روان شناختی (اجتماعی) دانش آموزان و معلمان تدوین شده است. نظریه خودتعیین گری (SDT) به عنوان چارچوب نظری اصلی، بر سه نیاز اساسی استقلال (Autonomy)، شایستگی (Competence) و ارتباط (Relatedness) تاکید می کند که ارضای آن ها برای انگیزه درونی، رفاه روان شناختی و عملکرد بهینه ضروری است. ساختار اجرایی مدرسه، که مستقیما بر محیط های فیزیکی، سازمانی و منابع تاثیر می گذارد، نقشی پنهان اما تعیین کننده در کیفیت این تجربیات دارد. این مقاله با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و مرور منابع مرتبط، نشان می دهد که چگونه تصمیمات مدیریتی معاونت اجرایی، از تخصیص فضا و زمان گرفته تا مدیریت منابع انسانی و تسهیل فرآیندهای روزمره، می تواند محیطی ساختارمند، منعطف و پاسخگو ایجاد کند که موجبات ارضای این نیازها را فراهم آورد. یافته های این پژوهش نشان می دهند که رویکردهای اجرایی مشارکتی و انسان محور، مستقیما با افزایش استقلال عملی دانش آموزان در انتخاب روش های یادگیری، تقویت حس شایستگی معلمان از طریق تامین منابع کافی، و ارتقای ارتباطات مثبت درون مدرسه ای گره خورده اند. نتیجه گیری می شود که بازتعریف نقش معاونت اجرایی از یک نقش صرفا فنی و اداری به یک نقش استراتژیک تسهیل کننده روان شناختی، کلید ارتقای سلامت روان و دستیابی به یادگیری فعال و پایدار خواهد بود.