نقش بازی های گروهی در تقویت مهارت های همکاری و رهبری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازی های گروهی در تقویت مهارت های همکاری و رهبری دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی شهرستان های سنقر و کلیایی و اهواز انجام شد. این مطالعه به روش ترکیبی (کمی و کیفی) و با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و نیز مشاهده مشارکتی انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایدهی شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد مهارت های همکاری (با پایایی ۸۸/۰ = α)، پرسشنامه مهارت های رهبری (با پایایی ۸۵/۰ = α)، چک لیست مشاهده رفتارهای مشارکتی و پروتکل مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای در معرض مداخله مبتنی بر بازی های گروهی هدفمند (شامل بازی های حل مسئله، ایفای نقش و بازی های استراتژیک) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل صرفا از برنامه آموزشی معمول کلاسی بهره مند شدند. تحلیل داده های کمی با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) و تحلیل داده های کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل از نظر مهارت های همکاری و رهبری تفاوت معناداری وجود دارد (۰۰۱/۰ > P). میانگین نمرات مهارت همکاری در گروه آزمایش از ۷۵/۱۲ در پیش آزمون به ۶۸/۲۱ در پس آزمون افزایش یافت و میانگین مهارت رهبری از ۳۲/۱۱ به ۴۱/۱۹ ارتقا پیدا کرد. همچنین تحلیل کیفی داده ها منجر به شناسایی ۵ مضمون اصلی شامل "گشودگی ارتباطی"، "مسئولیت پذیری جمعی"، "مدیریت تعارض"، "تفکر استراتژیک" و "همدلی موثر" گردید. نتایج این پژوهش بر اهمیت استفاده نظام مند و هدفمند از بازی های گروهی در برنامه درسی رسمی به عنوان بستری برای پرورش مهارت های اجتماعی و رهبری تاکید دارد

کلیدواژه ها:

بازی های گروهی ، مهارت همکاری ، مهارت رهبری ، دانش آموزان ابتدایی ، یادگیری فعال.