تحلیلی بر وضعیت عدالت آموزشی و فرصت های برابر یادگیری در دانش آموزان مناطق شهری و روستایی

پژوهش حاضر با هدف تحلیلی بر وضعیت عدالت آموزشی و فرصت های برابر یادگیری در دانش آموزان مناطق شهری و روستایی انجام شده است. عدالت آموزشی به عنوان یکی از مولفه های اساسی توسعه پایدار، به معنای فراهم آوردن امکانات و فرصت های برابر برای تمامی دانش آموزان بدون توجه به محل سکونت، جنسیت، وضعیت اقتصادی-اجتماعی و سایر ویژگی های فردی و اجتماعی آنان است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم در مناطق شهری و روستایی استان سیستان و بلوچستان بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۵۰ نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته عدالت آموزشی و فرصت های برابر یادگیری استفاده شد که روایی آن توسط متخصصان تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۹۲/۰ محاسبه گردید. یافته های پژوهش نشان داد که بین مناطق شهری و روستایی از نظر برخورداری از عدالت آموزشی و فرصت های برابر یادگیری تفاوت معناداری وجود دارد و دانش آموزان مناطق شهری در مقایسه با دانش آموزان مناطق روستایی، از وضعیت مطلوب تری در این زمینه برخوردار هستند و همچنین، بین مدارس دخترانه و پسرانه از نظر عدالت آموزشی تفاوت معناداری مشاهده نشد و مهمترین مولفه های عدالت آموزشی شامل دسترسی به امکانات فیزیکی و تجهیزات آموزشی، کیفیت تدریس معلمان، دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرصت های شرکت در فعالیت های فوق برنامه و حمایت های آموزشی و مشاوره ای بودند و تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیر محل سکونت (شهر یا روستا) قویترین پیش بینی کننده نابرابری در فرصت های یادگیری است و بر اساس یافته ها، پیشنهادهایی برای کاهش شکاف عدالت آموزشی بین مناطق شهری و روستایی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، فرصت های برابر یادگیری ، دانش آموزان شهری ، دانش آموزان روستایی ، نابرابری آموزشی