آموزش مهارت های تحقیق و پژوهش به دانش آموزان با روش های عملی

آموزش مهارت های تحقیق و پژوهش به دانش آموزان، یکی از مولفه های اساسی در ارتقای کیفیت نظام آموزشی و پرورش تفکر انتقادی، حل مسئله و یادگیری عمیق به شمار می رود. با وجود تاکید اسناد آموزشی بر پژوهش محوری، در بسیاری از مدارس آموزش روش تحقیق بیشتر به صورت نظری و مبتنی بر محفوظات ارائه می شود و کمتر از روش های عملی، مسئله محور و مشارکتی بهره گرفته می شود. در مقابل، رویکردهای عملی در آموزش پژوهش از جمله پروژه های کلاسی، یادگیری مبتنی بر مسئله و اجرای گام به گام فرایند تحقیق می تواند درک مفاهیم روش شناسی را برای دانش آموزان تسهیل کرده و آنان را به پژوهشگران فعال تبدیل کند.مطالعات حوزه روش تحقیق و پژوهش آموزشی نشان می دهد آموزش نظام مند طراحی پژوهش، گردآوری و تحلیل داده ها و نگارش علمی، زمانی اثربخش تر است که با فعالیت های عملی و تجربه مستقیم همراه باشد (Creswell & Creswell, ۲۰۱۸; Lodico et al., ۲۰۱۰; Salkind, ۲۰۱۷). همچنین تاکید بر عدالت آموزشی و فراهم سازی فرصت های برابر برای مشارکت همه دانش آموزان در فعالیت های پژوهشی، از اصول مورد توجه نهادهای بین المللی آموزشی است (UNESCO, ۲۰۱۵). بر این اساس، بهره گیری از روش های عملی در آموزش مهارت های تحقیق، علاوه بر ارتقای سواد پژوهشی، موجب افزایش اعتمادبه نفس علمی، تقویت کار گروهی و آمادگی دانش آموزان برای مواجهه با مسائل واقعی جامعه می شود.در نتیجه، بازنگری در شیوه های آموزش پژوهش و حرکت از رویکردهای صرفا نظری به سمت روش های عملی و مشارکتی، می تواند گامی موثر در تحقق اهداف آموزش پژوهش محور و توسعه مهارت های علمی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

مهارت های تحقیق ، آموزش پژوهش ، روش های عملی ، تفکر انتقادی ، پژوهش محوری مدارس