بررسی اثرات برنامه های درسی پنهان بر نگرش علمی و هویت پژوهشی دانش آموزان

برنامه درسی پنهان به عنوان مجموعه ای از یادگیری های ضمنی و ناآشکار که در بستر تعاملات اجتماعی، ساختار سازمانی و جو عاطفی مدرسه شکل می گیرد، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش ها، باورها و هویت دانش آموزان ایفا می کند [۱, ۳]. این مقاله با رویکرد تحلیلی-ترویجی، به بررسی تاثیر برنامه های درسی پنهان بر نگرش علمی و هویت پژوهشی دانش آموزان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مولفه های برنامه درسی پنهان شامل ساختار فیزیکی مدرسه، جو عاطفی کلاس، تعاملات معلم-دانش آموز، روش های ارزشیابی و روابط همسالان، می توانند به طور معناداری بر نگرش علمی (شامل علاقه به علم، باور به فایده علم، خودکارآمدی علمی) و هویت پژوهشی (شامل خودپنداره پژوهشی، تمایل به فعالیت های پژوهشی، باور به توانایی انجام پژوهش) دانش آموزان تاثیر بگذارند [۲, ۴, ۶]. برنامه های درسی پنهان مثبت که مبتنی بر جو تحقیق محور، تشویق کنجکاوی، پذیرش خطا به عنوان بخشی از یادگیری و تاکید بر فرآیند به جای محصول هستند، می توانند نگرش علمی و هویت پژوهشی دانش آموزان را تقویت کنند [۵, ۷]. در مقابل، برنامه های درسی پنهان منفی که بر حفظ محوری، ترس از اشتباه و رقابت ناسالم تاکید دارند، به تضعیف این مولفه ها منجر می شوند [۳, ۸]. در پایان، بر اساس یافته ها، پیشنهادهایی برای معلمان، مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی در جهت بهینه سازی برنامه درسی پنهان مدارس ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی پنهان ، نگرش علمی ، هویت پژوهشی ، جو مدرسه ، تعامل معلم-دانش آموز