نقش مهارت های خودتنظیمی در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مهارت های خودتنظیمی در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی انجام شده است. دوره متوسطه به عنوان مرحله ای حساس در مسیر تحصیلی و شغلی افراد، نیازمند کسب مهارت های پیچیده تری است که صرفا با اتکا به روش های سنتی یادگیری و حافظه محور قابل حصول نیستند. در این میان، مهارت های خودتنظیمی به عنوان مجموعه ای از فرآیندهای شناختی، فراشناختی و انگیزشی که یادگیرنده را قادر می سازد تا یادگیری خود را هدف گذاری، نظارت، کنترل و ارزیابی کند، از اهمیت ویژه ای برخوردارند. این مطالعه توصیفی-همبستگی با هدف تعیین رابطه بین مولفه های خودتنظیمی (راهبردهای شناختی، فراشناختی و مدیریت منابع) و عملکرد تحصیلی دانش آموزان انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه دهم و یازدهم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۳۸۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد راهبردهای خودتنظیمی (MSLQ) پینتریچ و دی گروت (۱۹۹۰) و معدل تحصیلی دانش آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین تمامی مولفه های خودتنظیمی و عملکرد تحصیلی همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد (۰۱/۰ > P). نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که مولفه های خودتنظیمی قادر به پیش بینی ۳۴ درصد از واریانس عملکرد تحصیلی هستند و در این میان، راهبردهای فراشناختی قوی ترین پیش بین کننده بودند. این یافته ها بر ضرورت طراحی و اجرای برنامه های آموزشی برای تقویت مهارت های خودتنظیمی در دانش آموزان دبیرستانی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی ، راهبردهای شناختی ، راهبردهای فراشناختی ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان دبیرستانی