تبیین رابطه عدالت آموزشی و فرسودگی تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر ساخت گرایی اجتماعی ویگوتسکی

این پژوهش با هدف تبیین رابطه پیچیده و دوسویه میان مفهوم عدالت آموزشی و پدیده فرسودگی تحصیلی در نظام های آموزشی معاصر انجام شده است. در عصری که دسترسی به آموزش باکیفیت به عنوان یک حق اساسی تلقی می شود، نابرابری ها در توزیع منابع، فرصت ها و حمایت های آموزشی، زمینه ساز تجارب منفی عمیقی در دانش آموزان است که اوج آن در فرسودگی تحصیلی نمودار می شود. این تحقیق با رویکردی نظری-تحلیلی، ساختارشکنی کرده و استدلال می کند که بی عدالتی های سیستمی (اعم از ساختاری، توزیعی و رویه ای) مستقیما بر انگیزه درونی، معنابخشی به یادگیری و ظرفیت تعامل اجتماعی دانش آموزان تاثیر منفی می گذارند. در این راستا، چارچوب نظری ساخت گرایی اجتماعی لو ویگوتسکی به عنوان یک لنز تحلیلی قدرتمند به کار گرفته شده است. استدلال محوری این است که محیط های آموزشی ناعادلانه، منطقه توسعه بالقوه (ZPD) دانش آموزان را محدود کرده و کمبود حمایت های اجتماعی و تعاملات معنادار (که ویگوتسکی بر آن تاکید دارد) منجر به احساس درماندگی آموخته شده و در نهایت فرسودگی تحصیلی می شود. تحلیل های نظری نشان می دهد که پیاده سازی اصول عدالت آموزشی، به ویژه عدالت رویه ای و توزیعی، می تواند از طریق تقویت سه گانه تعامل اجتماعی، معنایابی و تقویت انگیزه درونی، به عنوان یک عامل محافظتی قوی در برابر فرسودگی عمل کند. این پژوهش با ارائه یک مدل مفهومی تلفیقی، مبانی نظری جامعی را برای مداخلات سیاستی مبتنی بر رویکرد مشارکتی و زمینه محور فراهم می آورد.