مدارس بدون تکلیف: مروری نظام مند بر چالش ها، فرصت ها و جایگزین های نوآورانه در آموزش ابتدایی

هدف این مقاله مروری، تحلیل و بررسی نظام مند پژوهش های انجام شده در زمینه حذف تکلیف شب در مدارس ابتدایی و ارزیابی پیامدهای این رویکرد بر ابعاد مختلف تحصیلی، روانی-اجتماعی و خانوادگی دانش آموزان است. این مطالعه با رویکرد مرور نظام مند و با استفاده از پایگاه های داده معتبر شامل PubMed, Scopus, Web of Science, ERIC و Google Scholar انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که پژوهش های موجود به سه دسته کلی قابل تقسیم هستند: دسته اول شامل مطالعاتی است که از حذف تکلیف شب حمایت می کنند و به پیامدهای مثبت آن بر کاهش استرس، افزایش زمان بازی و بهبود روابط خانوادگی اشاره دارند . دسته دوم پژوهش هایی هستند که بر نقش مثبت تکلیف در تثبیت یادگیری و ایجاد عادت مطالعه تاکید می کنند و دسته سوم نیز به بررسی مدل های جایگزین مانند مطالعه آزاد، فعالیت های مهارت محور در کلاس و کمک تکلیف در مدرسه پرداخته اند . مطالعه اخیر در ایران نشان داد که حذف تکلیف سنتی و جایگزینی آن با فعالیت های کلاسی مهارت محور بهبود معناداری در یادگیری و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان ایجاد می کند. شواهد موجود نشان می دهد که "حذف تکلیف" به تنهایی راهکار جامعی نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، بازتعریف ماهیت تکلیف و جایگزینی فعالیت های هدفمند و لذت بخش به جای مشق های تکراری و خسته کننده است. سیاست گذاران آموزشی باید ضمن توجه به تفاوت های فردی و زمینه های فرهنگی، به سمت طراحی مدل های ترکیبی حرکت کنند که هم زمان را برای بازی و تعامل خانوادگی آزاد می کند و هم پل ارتباطی میان مدرسه و خانه را حفظ می نماید.

کلیدواژه ها:

واژه های کلیدی: مدارس بدون تکلیف ، آموزش ابتدایی ، تکلیف شب ، سیاست گذاری آموزشی ، یادگیری مهارت محور ، تعامل خانواده .