نقش یادگیری مشارکتی در تقویت فهم شعر فارسی در دانش آموزان دوره متوسطه

چکیدهاین پژوهش با هدف بررسی تاثیر رویکرد یادگیری مشارکتی بر میزان فهم و درک دانش آموزان دوره متوسطه از شعر فارسی انجام شده است. شعر فارسی به عنوان یکی از ارکان اصلی میراث فرهنگی و ادبی ایران، اغلب به دلیل پیچیدگی های زبانی، ساختاری و معنایی، چالشی جدی در فرآیند آموزش و یادگیری محسوب می شود. پژوهش حاضر با فرض این که تعامل گروهی و سازنده می تواند سازوکارهای شناختی لازم برای رمزگشایی معانی عمیق شعر را فراهم آورد، از یک طرح شبه آزمایشی با گروه کنترل و آزمایش بهره گرفته است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم مدارس متوسطه شهر تهران بوده و حجم نمونه ۳۰ نفر در هر گروه در نظر گرفته شده است. ابزار سنجش، آزمون درک مطلب شعر فارسی شامل مولفه های واژگانی، ساختاری و محتوایی است که روایی محتوایی آن توسط متخصصان تایید شده است. مداخله در گروه آزمایش مبتنی بر اجرای مدل های یادگیری مشارکتی (مانند Jigsaw و Student Teams-Achievement Divisions - STAD) برای تحلیل و تفسیر اشعار کلاسیک و معاصر بوده است، در حالی که گروه کنترل طبق روال سنتی آموزش شده اند. نتایج تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که میانگین نمرات درک شعر در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل است ((p < ۰.۰۱)). این یافته حاکی از آن است که یادگیری مشارکتی نه تنها انگیزه و مشارکت دانش آموزان را افزایش می دهد، بلکه با فراهم آوردن فرصت های متعدد برای توضیح دادن، پرسیدن و دریافت بازخورد از همسالان، عمق فهم و توانایی استنباط معنایی آنان را در حوزه شعر فارسی به شکل موثری تقویت می کند. در پایان، پیشنهاداتی برای کاربردی سازی این روش در برنامه های درسی آموزش زبان و ادبیات فارسی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: یادگیری مشارکتی ، فهم شعر فارسی ، دانش آموزان دوره متوسطه ، تعامل همسالان ، آموزش ادبیات.