نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری: فرصت ها و چالش های پیش روی نظام آموزش وپرورش

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری و تحلیل فرصت ها و چالش های پیش روی نظام آموزش وپرورش در این زمینه انجام شده است. هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین عصر حاضر، ظرفیت بالایی برای ایجاد تحول در فرآیندهای آموزشی و یادگیری دارد و شخصی سازی یادگیری به معنای تطبیق محتوا، روش ها و سرعت یادگیری با نیازها، علایق و توانمندی های هر دانش آموز، یکی از مهمترین کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش محسوب می شود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، کیفی از نوع تحلیل محتوای استقرایی است. جامعه پژوهش شامل تمامی منابع و متون مرتبط با حوزه هوش مصنوعی و شخصی سازی یادگیری در پایگاه های علمی معتبر داخلی و خارجی بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، تعداد ۴۵ منبع انتخاب و مورد تحلیل عمیق قرار گرفت. برای گردآوری داده ها از روش فیش برداری و برای تحلیل آنها از روش کدگذاری نظری استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی از طریق کاربردهایی مانند سیستم های یادگیری تطبیقی، مربیان هوشمند، تحلیل پیش بینانه یادگیری، ارزیابی خودکار و بازخورد فوری، دستیارهای آموزشی مجازی و تولید محتوای تطبیقی، می تواند نقش موثری در شخصی سازی یادگیری ایفا کند و فرصت های متعددی مانند افزایش انگیزه و درگیری تحصیلی، بهبود عملکرد یادگیری، شناسایی زودهنگام دانش آموزان در معرض خطر، توانمندسازی معلمان و کاهش نابرابری های آموزشی را برای نظام آموزش وپرورش به همراه دارد و در مقابل، چالش های مهمی نیز از جمله مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، شکاف دیجیتالی و نابرابری در دسترسی، مقاومت معلمان و نگرانی از جایگزینی، کمبود زیرساخت های فناورانه، عدم آمادگی فرهنگی و سازمانی و نبود سیاست ها و مقررات شفاف، فراروی بهره گیری موثر از هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری قرار دارد و بر اساس یافته ها، راهکارهایی برای غلبه بر چالش ها و بهره گیری بهینه از فرصت ها ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شخصی سازی یادگیری ، نظام آموزش وپرورش ، یادگیری تطبیقی ، فناوری آموزشی