بررسی چالش های ایمنی کارگاه های ساختمانی در ایران

ایمنی کارگاه های ساختمانی یکی از چالش های اساسی در صنعت ساخت وساز ایران به شمار می رود که به دلیل ماهیت پرخطر فعالیت های ساختمانی، ضعف نظام های مدیریتی، و ناکارآمدی اجرای مقررات ایمنی، سالانه منجر به بروز حوادث شغلی متعدد، تلفات انسانی و خسارات اقتصادی گسترده می شود. هدف این مقاله، بررسی نظام مند چالش های ایمنی کارگاه های ساختمانی در ایران و تحلیل الگوهای تکرارشونده در یافته های مطالعات داخلی و خارجی است. این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند، مطالعات منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۴ را از پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی مورد بررسی قرار داده است. نتایج مرور نشان می دهد که چالش های ایمنی کارگاه های ساختمانی در ایران را می توان در چند محور اصلی شامل نقص در آموزش ایمنی نیروی کار، ضعف نظارت و بازرسی، عدم تعهد کارفرمایان به الزامات قانونی، مشکلات ساختاری قوانین ایمنی، و عوامل فرهنگی و رفتاری دسته بندی کرد. همچنین الگوی غالب در مطالعات حاکی از آن است که رویکردهای ایمنی در بسیاری از پروژه های ساختمانی همچنان واکنشی و حادثه محور بوده و کمتر مبتنی بر پیشگیری سیستماتیک است (قاسمی و همکاران، ۱۳۹۸؛ هاشمی، ۱۴۰۰). مقایسه یافته های داخلی با پژوهش های بین المللی نشان می دهد که شکاف قابل توجهی میان استانداردهای ایمنی ایران و الگوهای موفق جهانی وجود دارد، به ویژه در حوزه مدیریت ایمنی، آموزش مستمر و فرهنگ سازی ایمنی (Lingard & Rowlinson, ۲۰۰۵؛ Zou et al., ۲۰۱۷). در نهایت، این مقاله بر ضرورت بازنگری سیاست های ایمنی، تقویت نظام های نظارتی، و نهادینه سازی فرهنگ ایمنی به عنوان پیش شرط توسعه پایدار صنعت ساخت وساز ایران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ایمنی کارگاه های ساختمانی ، حوادث شغلی ، صنعت ساخت وساز ، مرور نظام مند ، مدیریت ایمنی ، ایران