کنوانسیونهای اقلیمی و لزوم حفاظت پیشگیرانه از منابع

بحران تغییرات اقلیمی به عنوان یک چالش پیچیده زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی، نیازمند پاسخ های موثر حقوقی بین المللی است. این مقاله با روش تحلیلی-تطبیقی، جایگاه اصل حفاظت پیشگیرانه را در چارچوب سه سند کلیدی حقوق اقلیم—کنفرانس ریو (۱۹۹۲)، پروتکل کیوتو (۱۹۹۷)، و توافق پاریس (۲۰۱۵)—مورد بررسی قرار می دهد؛ یافته ها نشان می دهد که اگرچه توافق پاریس با اتخاذ هدف بلندمدت (۱.۵-۲ درجه سانتی گراد) و مکانیسم بازنگری دوره ای، گامی به سوی نهادینه سازی رویکرد پیشگیرانه برداشته است، اما ماهیت داوطلبانه تعهدات ملی (NDCs) و فقدان مکانیسم های اجرایی قوی، اثربخشی آن را تضعیف می کند؛ در مقابل، پروتکل کیوتو با وجود تعهدات کمی الزام آور، به دلیل شمول محدود و رویکرد واکنشی، در عمل نتوانست روح اصل پیشگیری را محقق سازد؛ در نهایت، این پژوهش نتیجه می گیرد که تقویت ادغام نظام مند اصل حفاظت پیشگیرانه در بازنگری های آتی توافق پاریس، همراه با سازوکارهای نظارتی قوی تر، برای تضمین اقدامات به موقع و جلوگیری از آسیب های برگشت ناپذیر به منابع طبیعی ضروری است.