اثرات اجرای طرح رتبه بندی معلمان بر عدالت آموزشی: یک رویکرد پدیدارشناسانه تفسیری

این پژوهش با هدف بررسی کیفی و پدیدارشناسانه تفسیری اثرات اجرای طرح رتبه بندی معلمان بر مفهوم عدالت آموزشی در زیست جهان مدرسه انجام شده است. با توجه به ماهیت اداری و ساختارمند طرح رتبه بندی، تمرکز این مطالعه بر تجربه زیسته معلمان و چگونگی بازتولید یا تضعیف سازوکارهای عدالت از منظر اقتدار معلم و عقلانیت اداری حاکم بر نظام آموزش است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای تلفیق مفاهیم پدیدارشناسی (هوسرل، ون مانن)، هرمنوتیک (گادامر)، نظریه کنش ارتباطی (هابرماس)، و دیدگاه های انتقادی در آموزش (آرنت، شون، برونر، باقری، نقیب زاده) استوار است. روش شناسی تحقیق، کیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی تفسیری است که به دنبال درک معنای درونی شده عدالت و اقتدار در ساحت آموزش است. یافته ها حاکی از آن است که طرح رتبه بندی، با وجود اهداف ظاهری ارتقاء شایستگی، در عمل، زمینه ساز شکاف های ادراکی و عملیاتی در مدرسه شده و در مواجهه با زیست جهان پیچیده تربیتی، اغلب به عقلانیت ابزاری اداری تنزل یافته است. عدالت آموزشی نه در قالب رویه های اداری، بلکه در بستر تعاملات اصیل و تشخیص موقعیتی (فهم محور) معنا می یابد که این طرح نتوانسته است آن را تقویت کند.