شکاف میان آموزش رسمی و واقعیت کلاس درس: تحلیلی بر اساس تجربه زیسته معلمان در نظام آموزشی

این پژوهش به بررسی پدیده ی شکاف میان برنامه های درسی رسمی و تجارب زیسته ی معلمان در مواجهه با واقعیت های کلاس درس می پردازد. رویکرد این مطالعه توصیفی-تفسیری و غیرکمی بوده و بر مبنای رویکردی انسان محور و تفسیری شکل گرفته است. هدف اصلی، درک عمیق ماهیت این شکاف از منظر معلمان و پیامدهای آن بر فرآیند یاددهی-یادگیری است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با گروهی از معلمان جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل مضمونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. چارچوب نظری پژوهش بر پایه های فلسفی هابرماس (عقلانیت ابزاری)، آرنت (اقتدار و مسئولیت پذیری) و گادامر (فهم تفسیری) استوار است. یافته ها نشان می دهند که فشار حاصل از ضرورت اتمام محتوای از پیش تعیین شده، ناهماهنگی محتوای رسمی با تنوع و نیازهای واقعی دانش آموزان، و تغییر نقش معلم از یک مربی خلاق به یک مجری صرف، از جمله تم های اصلی این شکاف هستند. این وضعیت منجر به پیامدهای عاطفی منفی برای معلمان و کاهش کیفیت تعاملات یاددهی-یادگیری می شود. نتایج حاکی از آن است که عدم توجه به دانش عملی و تجربه زیسته معلمان در فرآیند طراحی برنامه درسی، منجر به تعارض مداوم میان آنچه باید تدریس شود و آنچه واقعا اتفاق می افتد، می گردد. پیشنهاد می شود رویکردی مبتنی بر انعطاف پذیری برنامه های درسی و بازتعریف نقش حرفه ای معلم اتخاذ گردد.