بررسی نقش مولفه های سرمایه فکری بر ذهن آگاهی در آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مولفه های سرمایه فکری بر ذهن آگاهی در نظام آموزش و پرورش انجام شده است. سرمایه فکری به عنوان مجموعه دارایی های نامشهود شامل سرمایه انسانی، ساختاری و رابطه ای، بستری را فراهم می آورد که در آن ذهن آگاهی به عنوان توانایی حضور آگاهانه در لحظه و توجه هدفمند در محیط های آموزشی پرورش می یابد. یافته های حاصل از مطالعات داخلی و خارجی نشان می دهد که سرمایه انسانی با مولفه هایی همچون دانش، مهارت و خلاقیت معلمان، نقشی تعیین کننده در نهادینه سازی ذهن آگاهی در فرایند یاددهی-یادگیری ایفا می کند. سرمایه ساختاری از طریق ایجاد نظام ها، فرایندها و فرهنگ سازمانی یادگیرنده، زمینه ساز استمرار و پایداری رویکردهای ذهن آگاهانه در مدارس می گردد. همچنین سرمایه رابطه ای مبتنی بر اعتماد، تعامل مثبت و همکاری میان ذی نفعان آموزشی، بستر اجتماعی لازم برای پرورش ذهن آگاهی جمعی را فراهم می آورد. بررسی ها موید آن است که این سه مولفه در تعامل با یکدیگر، زیست بومی غنی برای ارتقای ذهن آگاهی در سطوح فردی و سازمانی ایجاد می کنند. در مجموع، سرمایه فکری به منزله زیربنای نامشهودی عمل می کند که ذهن آگاهی را از مفهومی انتزاعی به قابلیتی عینی و عملیاتی در نظام آموزشی تبدیل می نماید.