بررسی تاثیر فعالیت های تربیت بدنی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

فعالیت های تربیت بدنی در مدرسه، تنها ابزاری برای سلامت جسمانی نیستند، شواهد پژوهشی نشان می دهد این فعالیت ها می توانند از مسیرهای شناختی، هیجانی و رفتاری، به یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی کمک کنند. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکارهای اثرگذاری فعالیت بدنی بر پیامدهای آموزشی و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای مدارس ابتدایی است. روش مطالعه از نوع مرور روایتی–تحلیلی است و با تلفیق منابع فارسی و بین المللی، یافته ها در قالب چند محور اصلی سازمان دهی شده اند:فعالیت های تربیت بدنی در مدرسه، تنها ابزاری برای سلامت جسمانی نیستند، شواهد پژوهشی نشان می دهد این فعالیت ها می توانند از مسیرهای شناختی، هیجانی و رفتاری، به یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی کمک کنند. هدف مقاله حاضر، تبیین سازوکارهای اثرگذاری فعالیت بدنی بر پیامدهای آموزشی و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای مدارس ابتدایی است. روش مطالعه از نوع مرور روایتی–تحلیلی است و با تلفیق منابع فارسی و بین المللی، یافته ها در قالب چند محور اصلی سازمان دهی شده اند: (۱) سازوکارهای شناختی مانند بهبود کارکردهای اجرایی (توجه، بازداری، حافظه کاری) و آمادگی مغز برای یادگیری (۲) سازوکارهای هیجانی–انگیزشی مانند کاهش استرس، بهبود خلق و افزایش خودکارآمدی(۳) پیامدهای رفتاری در کلاس مانند افزایش زمان درگیر با تکلیف، کاهش بی قراری و بهبود رفتارهای یادگیری(۴) عوامل زمینه ای موثر بر اثربخشی، از جمله نوع فعالیت (هوازی در برابر فعالیت های «شناختی-درگیر»)، شدت و تداوم برنامه، کیفیت اجرای تربیت بدنی و طراحی وقفه های فعال . مرورهای نظام مند و رابطه فعالیت بدنی با عملکرد تحصیلی و شناخت غالبا مثبت است، هرچند اندازه اثر معمولا کوچک تا متوسط و وابسته به ویژگی های مداخله است. حذف یا کم رنگ کردن تربیت بدنی به بهانه افزایش زمان دروس اصلی، لزوما به بهبود تحصیلی منجر نمی شود، بلکه طراحی هوشمندانه تربیت بدنی و فعالیت های حرکتی در طول روز مدرسه می تواند هم زمان «سلامت» و «یادگیری» را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، فعالیت بدنی ، یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، دوره ابتدایی ، کارکردهای اجرایی ، وقفه فعال