هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی: مهارت های زندگی به مثابه یک مکانیسم میانجی در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با نقش میانجی گری مهارت های زندگی انجام شد. با توجه به تاثیر مولفه های هیجانی بر فرآیند یادگیری و کیفیت تعاملات آموزشی، مسئله اصلی پژوهش بر این پرسش استوار بود که آیا مهارت های زندگی می توانند مسیر تاثیرگذاری هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی را تسهیل و تقویت کنند. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی و با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۲۵۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن، پرسشنامه مهارت های زندگی سازمان جهانی بهداشت و پرسشنامه محقق ساخته عملکرد تحصیلی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، هوش هیجانی بر مهارت های زندگی تاثیر مستقیم و معناداری داشت و مهارت های زندگی نیز به طور مثبت و معناداری عملکرد تحصیلی را پیش بینی کردند. نتایج تحلیل مسیر موید آن بود که مهارت های زندگی در رابطه بین هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی نقش میانجی معناداری ایفا می کنند. شاخص های برازش مدل نیز از مطلوبیت بالای مدل ساختاری پژوهش حکایت داشت. بر اساس یافته ها، هوش هیجانی از طریق ارتقای مهارت هایی نظیر تصمیم گیری موثر، کنترل هیجانات و برقراری ارتباط سازنده، زمینه را برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان فراهم می سازد. این نتایج بر ضرورت گنجاندن آموزش های تلفیقی هوش هیجانی و مهارت های زندگی در برنامه های درسی دوره ابتدایی جهت دستیابی به یادگیری معنادار و پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، مهارت های زندگی ، عملکرد تحصیلی ، نقش میانجی ، دانش آموزان ابتدایی.