معلم دینی و بازاندیشی اهداف تربیتی درس دینی

در دهه های اخیر، درس دینی در نظام آموزشی با چالش هایی همچون کاهش انگیزش درونی دانش آموزان، غلبه رویکردهای حافظه محور، و فاصله گرفتن از زیست واقعی فراگیران مواجه شده است. این وضعیت، ضرورت بازاندیشی اهداف تربیتی درس دینی را بیش از پیش برجسته می سازد؛ بازاندیشی ای که بدون نقش آفرینی آگاهانه و فعال معلم دینی تحقق نخواهد یافت. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی، به تبیین نقش معلم دینی در بازتعریف و بازاندیشی اهداف تربیتی این درس می پردازد و تلاش می کند جایگاه معلم را از انتقال دهنده صرف مفاهیم دینی به کنشگری تربیتی، معناگرا و هویت ساز بازنمایی کند.یافته های پژوهش نشان می دهد که معلم دینی می تواند با عبور از اهداف محدود به «دانش دینی»، و تمرکز بر اهدافی همچون درونی سازی باورها، پرورش تفکر دینی نقادانه، تقویت خودآگاهی اخلاقی، و پیوند دین با مسائل زیسته دانش آموزان، نقش محوری در تحقق تربیت دینی اصیل ایفا کند. در این چارچوب، معلم دینی نه تنها مفسر محتوای کتاب درسی، بلکه طراح موقعیت های یادگیری معنادار، تسهیل گر گفت وگوی اخلاقی، و الگوی عملی ارزش های دینی تلقی می شود.نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که بازاندیشی اهداف تربیتی درس دینی، زمانی اثربخش خواهد بود که معلم از رویکردهای دستوری و نتیجه محور فاصله گرفته و با اتخاذ رویکردی فرایندمحور، زمینه تجربه شخصی، انتخاب آگاهانه و فهم وجودی مفاهیم دینی را برای دانش آموزان فراهم آورد. چنین رویکردی می تواند به افزایش درگیری تحصیلی، تقویت هویت دینی، و تبدیل یادگیری دینی به منبع معنا در زندگی فردی و اجتماعی دانش آموزان بینجامد. در نهایت، پژوهش بر این نکته تاکید می کند که تحول در درس دینی، بیش از آنکه وابسته به تغییر محتوا باشد، نیازمند تحول در نگاه و کنش تربیتی معلم دینی است.