نقش معلم و مدیر در تربیت دیجیتال دانش آموزان در مدارس هوشمند

با گسترش روزافزون فناوری های دیجیتال و هوشمندسازی محیط های آموزشی، مفهوم «تربیت دیجیتال» به عنوان یکی از مولفه های اساسی تعلیم وتربیت معاصر اهمیت فزاینده ای یافته است. تربیت دیجیتال فراتر از آموزش مهارت های فنی، ناظر بر پرورش توانایی تفکر انتقادی، سواد رسانه ای، اخلاق دیجیتال، خودتنظیمی و استفاده مسئولانه از فناوری در میان دانش آموزان است. در این میان، معلمان و مدیران مدارس هوشمند نقشی محوری در هدایت، الگوسازی و نهادینه سازی این نوع تربیت ایفا می کنند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل علمی و نظام مند نقش معلم و مدیر در تربیت دیجیتال دانش آموزان و تبیین کارکردهای تربیتی آنان در بستر مدارس هوشمند است.این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مفهومی و اسنادی، به بررسی ابعاد مختلف تربیت دیجیتال و الزامات آن در محیط های یادگیری هوشمند می پردازد. یافته ها نشان می دهد که معلم در مدرسه هوشمند از نقش انتقال دهنده دانش فراتر رفته و به تسهیل گر یادگیری، راهنمای اخلاقی و مربی سواد دیجیتال تبدیل می شود. معلم از طریق طراحی فعالیت های یادگیری مبتنی بر فناوری، ایجاد فرصت برای یادگیری مشارکتی آنلاین، آموزش تفکر انتقادی در مواجهه با محتوای دیجیتال و تقویت خودکنترلی دانش آموزان، نقش مستقیمی در شکل گیری شایستگی های دیجیتال آنان دارد.از سوی دیگر، مدیر مدرسه هوشمند با ایجاد چشم انداز تربیتی روشن، سیاست گذاری آموزشی هوشمند، حمایت از توانمندسازی حرفه ای معلمان و فراهم سازی زیرساخت های فناورانه امن و هدفمند، بستر لازم برای تحقق تربیت دیجیتال را فراهم می کند. نتایج تحلیل نشان می دهد که هم افزایی نقش معلم و مدیر، شرط اساسی موفقیت مدارس هوشمند در تربیت دانش آموزانی آگاه، مسئول و توانمند در فضای دیجیتال است. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت بازتعریف نقش های تربیتی معلم و مدیر و توجه هم زمان به ابعاد فنی، اخلاقی و تربیتی فناوری در نظام آموزشی تاکید می کند.