بررسی روایت مرگ پهلوانان در شاهنامه (مطالعه موردی: اسفندیار، رستم، سیاوش و سهراب)

شاهنامه فردوسی از مهمترین آثار ادبیات کلاسیک فارسی به شمار می آید .شاهنامه بی تردید سرآمد ادبیات حماسی در ادب فارسی است. یکی از جنبه های برجسته این اثر، بیان مفهوم مرگ در لابه لای داستانهای جذاب آن است که خود گواهی است مبنی بر انجام رسالت تربیتی فردوس. این موضوع را می توان در اشاره های فراوان فردوسی به عامل قضا و قدر و به طور کلی تقدیرگرایی او مشاهده کرد. رویکرد شاهنامه به مفهوم مرگ پهلوانان داستان، هم از نظر کیفیت مرگ و هم به لحاظ علل و انگیزه های آن دارای معناهای نمادینی است که آن را می-توان از یک سو، با دیدگاه و نحوه نگرش و جهان بینی شاعر و از سوی دیگر، با نوع ادبی حماسه مرتبط دانست. مقاله حاضر به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده و هدف از انجام آن بررسی کیفیت مرگ پهلوانان مشهور شاهنامه از جمله اسفندیار، رستم، سیاوش و سهراب است. نتایج به دست آمده نشان می دهد: عمده ترین دلایل مرگ پهلوانان در شاهنامه عبارت است از جاه طلبی، انتقام جویی و حسادت و توطئه. همچنین در مرگ پهلوانان مذکور عناصر تیر گز، چاه، گیاه سیاوشان و مهره دارای معنای نمادین اند.