بررسی تاثیر آموزش های بر آمادگی تحصیلی و مهارت های اجتماعی کودکان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش های پیش دبستانی بر آمادگی تحصیلی و مهارت های اجتماعی کودکان پایه اول ابتدایی انجام شده است. دوره پیش دبستانی به عنوان یکی از حساسترین و مهم ترین دوره های رشد کودک، نقش اساسی در آماده سازی کودکان برای ورود به دبستان و موفقیت تحصیلی و اجتماعی آنان ایفا می کند. با وجود اهمیت این دوره، پژوهش های اندکی به بررسی تاثیر همزمان آموزش های پیش دبستانی بر آمادگی تحصیلی و مهارت های اجتماعی در مناطق کمتر توسعه یافته پرداخته اند. روش تحقیق از نوع علی-مقایسه ای (پس رویدادی) بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه اول ابتدایی شهرستان خاش در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به تعداد ۲۴۰۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۲۰۰ نفر (۱۰۰ نفر با تجربه پیش دبستانی و ۱۰۰ نفر بدون تجربه پیش دبستانی) انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از دو ابزار استفاده شد: ۱) آزمون آمادگی تحصیلی (فرم الف و ب) با ۴۰ گویه و چهار خرده مقیاس (آمادگی خواندن، آمادگی نوشتن، آمادگی ریاضی، آمادگی شناختی)، ۲) پرسشنامه مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت (۱۹۹۰) با ۳۰ گویه و چهار خرده مقیاس (همکاری، جرئت ورزی، همدلی، خودکنترلی). روایی ابزارها با استفاده از نظر متخصصان تایید و پایایی آنها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۸/۰ و ۸۷/۰ محاسبه شد. داده ها با استفاده از آزمون t گروه های مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین کودکان با تجربه پیش دبستانی و بدون تجربه پیش دبستانی در آمادگی تحصیلی کلی تفاوت معناداری وجود دارد (۰۰۱/۰p<). کودکان با تجربه پیش دبستانی نمرات بالاتری در تمامی خرده مقیاس های آمادگی تحصیلی (خواندن، نوشتن، ریاضی و شناختی) کسب کردند. همچنین، بین دو گروه در مهارت های اجتماعی کلی تفاوت معناداری مشاهده شد (۰۰۱/۰p<). کودکان با تجربه پیش دبستانی در مولفه های همکاری، جرئت ورزی و همدلی نمرات بالاتری داشتند، اما در مولفه خودکنترلی تفاوت معنادار نبود. تاثیر آموزش های پیش دبستانی بر آمادگی تحصیلی (با اندازه اثر ۴۶/۰) بیشتر از تاثیر آن بر مهارت های اجتماعی (با اندازه اثر ۳۸/۰) بود. بین دختران و پسران از نظر تاثیرپذیری از آموزش های پیش دبستانی تفاوت معناداری مشاهده نشد. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که گذراندن دوره پیش دبستانی تاثیر مثبت و معناداری بر آمادگی تحصیلی و مهارت های اجتماعی کودکان دارد. بنابراین، توسعه و گسترش مراکز پیش دبستانی به ویژه در مناطق محروم و کم برخوردار و یکسان سازی کیفیت آموزش ها ضروری است.

کلیدواژه ها:

آموزش پیش دبستانی ، آمادگی تحصیلی ، مهارت های اجتماعی ، کودکان ، پایه اول ابتدایی.